جدول جامع تداخل دارو و غذا (ویرایش پنجم): راهنمای علمی مصرف داروها قبل یا بعد از غذا + گزارش تطبیق داروسنج

قاعده طلایی فارماکولوژی بالینی در مصرف داروها با غذا یا شکم خالی - **قاعده کلی گودمن و گیلمن (Goodman & Gilman) [11]:** به عنوان یک قاعده کلی، هر جا برتری خاصی برای مصرف دارو با غذا وجود نداشته باشد، **مصرف دارو با شکم خالی و یک لیوان کامل آب** باعث تخلیه سریع‌تر معده به روده و آغاز اثربخشی سریع‌تر دارو می‌شود [11]. - **چرا برخی داروها حتماً باید با غذا مصرف شوند؟ (کدهای گروه A):** دو دلیل اصلی علمی وجود دارد: اول **کاهش تحریک مخاط گوارش و پیشگیری از تهوع یا زخم معده** (کد **A1** مانند ایبوپروفن، ناپروکسن، متفورمین، پردنیزولون و آهن در افراد حساس) و دوم **افزایش چشمگیر جذب و فراهمی زیستی دارو** در حضور غذا یا ترشحات صفراوی (کدهای **A2**، **A2-1** و **A16** مانند راکوتان/ایزوترتینوئین، آلبندازول، کپسول ایتراکونازول، دوزهای ۱۵ و ۲۰ میلی‌گرم ریواروکسابان و اورسوبیل) [1] [2] [3]. - **چرا برخی داروها حتماً باید با معده خالی مصرف شوند؟ (کدهای گروه B):** در داروهای گروه B، حضور غذا یا املاحی مانند کلسیم و چربی در معده باعث کاهش شدید جذب دارو یا تاخیر در اثر آن می‌شود (مانند لووتیروکسین کد **B2**، آلندرونایت و ایباندرونیک اسید کد **B2-1**، کاپتوپریل کد **B2**، امپرازول کد **B7**، اس‌امپرازول کد **B16** و نیلوتینیب کد **B23**) [1] [2] [15].

راهنمای کامل کدهای تداخل دارو و غذا (کدهای A1 تا A17، B1 تا B27، C، C1 و N) در جدول تعاملی پایین همین صفحه می‌توانید هر دارو را بر اساس نام فارسی، نام انگلیسی یا کد تداخل جستجو و فیلتر کنید: - **کد A1:** برای کاهش تحریک گوارشی یا تهوع همراه با غذا مصرف شود (مانند مفنامیک اسید، دیکلوفناک، متفورمین، آزاتیوپرین، کاربامازپین و هیدروکسی‌کلروکین) [1]. - **کد A2 و A2-1:** برای افزایش فراهمی زیستی (جذب بیشتر) همراه با غذا یا غذای چرب مصرف شود (مانند ایزوترتینوئین، آسیترتین، آلبندازول، گریزئوفولوین، سیناکالست و متوپرولول) [1] [2]. - **کد A12:** همراه با غذا مصرف شود تا سرعت جذب ملایم شده و احتمال افت فشار خون وضعیتی (در کارودیلول) یا گرگرفتگی و فلاشینگ (در دی‌متیل فومارات) کاهش یابد [1] [2]. - **کد B1 و B2:** با شکم خالی (۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا) مصرف شود تا حداکثر جذب صورت گیرد (مانند لووتیروکسین، کاپتوپریل، آمپی‌سیلین، کپسول آزیترومایسین، ریفامپین و سوتالول) [1] [2]. - **کد B2-1:** حداقل ۳۰ دقیقه (و برای ایباندرونیک اسید حداقل ۶۰ دقیقه) قبل از صبحانه فقط با یک لیوان آب ساده مصرف شود (بیس‌فسفونات‌های ضدپوکی استخوان مانند آلندرونایت و ریزدرونات) [1] [15]. - **کد B6، B7 و B15:** تنظیم دقیق پیش از وعده غذایی؛ مانند آکاربوز (کد **B7** بلافاصله قبل از غذا با اولین لقمه)، رپاگلینید و گلی‌پیزاید (کد **B6**، ۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از غذا)، مبورین (۲۰ دقیقه قبل از غذا) و دومپریدون (کد **B15**، ۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از غذا) [1] [2]. - **کد C و C1:** در کد **C** مصرف با غذا یا شکم خالی تفاوتی ندارد (مانند آتورواستاتین، املودیپین، لوزارتان، کلوپیدوگرل، سرترالین و ستیریزین)؛ اما در کد **C1** دارو حتماً باید **همیشه در وضعیت ثابتی نسبت به غذا** (همیشه با غذا یا همیشه با شکم خالی) مصرف شود تا سطح خونی آن نوسان نکند (مانند پروپرانولول، متی‌مازول، سیکلوسپورین و تاکرولیموس) [1] [15].

استعلام زنده قیمت داروهای پرمصرف بررسی‌شده در جدول تداخل دارو–غذا - **قرص اسویکس ۷۵ میلی‌گرم (کلوپیدوگرل — کد C):** قیمت هر بسته **اسویکس ۷۵ میلی‌گرم (بسته کامل: ۱٬۵۲۳٬۰۰۰ ریال)** (سهم بیمار با بیمه پایه: **اسویکس ۷۵ میلی‌گرم (بسته کامل: ۱٬۵۲۳٬۰۰۰ ریال)**). - **قرص روپیکسون ۲۰ میلی‌گرم (رزوواستاتین — کد B20):** قیمت هر بسته **قرص روپیکسون ۲۰ میلی‌گرم (بسته کامل: ۱٬۵۶۰٬۰۰۰ ریال)** (توجه: تا ۲ ساعت پس از مصرف رزوواستاتین نباید شربت آنتی‌اسید آلومینیوم-منیزیم مصرف شود). - **قرص پنتوپرازول ۴۰ میلی‌گرم عبیدی (کد C / قبل از صبحانه):** قیمت هر بسته **پنتوپرازول ۴۰ میلی‌گرم عبیدی (تولید ایران) (بسته کامل: ۹۸۰٬۰۰۰ ریال)**. - **کپسول آموکسی‌سیلین ۵۰۰ میلی‌گرم فارابی (کد C):** قیمت بسته ۱۰۰ عددی **آموکسی‌سیلین ۵۰۰ میلی‌گرم فارابی (بسته ۱۰۰ عددی) (بسته کامل: ۲٬۸۰۰٬۰۰۰ ریال)**. - **کپسول هیدروکسی اوره مداک ۵۰۰ میلی‌گرم (کد N):** قیمت بسته ۱۰۰ عددی **کپسول هیدروکسی اوره مداک ۵۰۰ میلی‌گرم (بسته کامل: ۹٬۸۰۰٬۰۰۰ ریال)**. - **قرص لازیکس / فوروزماید ۴۰ میلی‌گرم (کد A1):** قیمت هر بسته **قرص لازیکس ۴۰ میلی‌گرم سانوفی (بسته کامل: ۱٬۴۵۰٬۰۰۰ ریال)**. - **کپسول امگا ۳ یوروویتال ۱۰۰۰ میلی‌گرم (کد A10 — همراه غذا):** قیمت هر بسته [supplement_price code="SUP-1001" field="package"].