دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف آ.ث.آ
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ممنوع در بارداری (به‌ویژه از هفته ۲۰ به بعد و سه ماهه سوم — بسته شدن زودرس مجرای شریانی قلب جنین و کاهش آب د
۲. شیردهی (با مشورت پزشک (ایبوپروفن یا استامینوفن ساده در شیردهی ارجح است)): فرآوردههای حاوی آسپرین (آ.ث.آ) یا کافئین ب
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص/کپسول آ.ث.آ با ترکیب استامینوفن و کافئین (که اثر مسکن را تا ۴۰٪ تقویت و عروق متسع مغزی را در میگرن جمع می‌کند) به همراه آسپرین، برای تسکین سریع سردردهای تنشی، میگرن، دندان‌درد و دردهای عضلانی استفاده می‌شود. [۱][۴]
مهار مرکزی سنتز پروستاگلاندین‌ها توسط استامینوفن و آنتاگونیسم گیرنده‌های آدنوزینی مغزی توسط کافئین به همراه مهار محیطی COX-1/COX-2 در فرمولاسیون‌های حاوی ایبوپروفن یا آسپرین. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- تسکین سریع سردردهای میگرنی حاد و سردردهای تنشی (Tension Headache) در بزرگسالان (کافئین اثر ضددرد را تا ۴۰٪ تقویت می‌کند) [۱][۲][۵]
- تسکین دندان‌درد شدید، دردهای اسکلتی-عضلانی، سینوزیت و دردهای قاعدگی (دیسمنوره) [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع درمان با دوز پایه از (۳۲.۵ میلی‌گرم/۳۲۵ میلی‌گرم) به شکل قرص در فواصل زمانی منظم شبانه‌روز (هر ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت بسته به نیمه‌عمر دارو) مطابق پروتکل درمانی «قلب، عروق و فشار خون» (مدت درمان: بر اساس دوره تعیین‌شده توسط پزشک متخصص و ارزیابی پاسخ بالینی) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد) (مصرف دارو با غذا یا شکم خالی تفاوتی ندارد. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات روز هنگام شروع درد (به دلیل داشتن کافئین از مصرف در اواخر شب خودداری شود) (پرهیز از دراز کشیدن تا ۱۵ دقیقه پس از بلع کپسول/قرص.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ممنوع در بارداری (به‌ویژه از هفته ۲۰ به بعد و سه ماهه سوم — بسته شدن زودرس مجرای شریانی قلب جنین و کاهش آب دور جنین!)): مصرف تمام داروهای خانواده NSAID در بارداری (به‌ویژه نیمه دوم بارداری) ممنوع است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک (ایبوپروفن یا استامینوفن ساده در شیردهی ارجح است)): فرآوردههای حاوی آسپرین (آ.ث.آ) یا کافئین بالا در شیردهی توصیه نمی‌شوند. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- زخم یا خونریزی فعال معده و اثنی‌عشر
- سابقه آسم، کهیر یا شوک حساسیتی پس از مصرف آسپرین یا سایر مسکن‌های NSAID
- نارسایی متوسط تا شدید کلیه، نارسایی شدید قلبی، دوره پس از جراحی بای‌پس عروق کرونر قلب (CABG) و سه ماهه سوم بارداری
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: افزایش چندین برابری خطر خونریزی شدید و مرگبار معده و روده [۱][۲][۵]
پیامد بالینی: خنثی کردن اثر کاهنده فشار خون و خطر نارسایی حاد کلیه (Triple Whammy) [۱][۲][۵]
پیامد بالینی: کاهش دفع کلیوی لیتیوم و متوترکسات و مسمومیت شدید دارویی [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — آ.ث.آ (Acetaminophen/caffeine/asa)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00001 | کد جهانی WHO ATC: C09CA01 (Acetaminophen/caffeine/asa).