دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف شربت سرماخوردگی چهارجزئی
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (پرهیز در سه‌ماهه اول بارداری (به دلیل اثر منقبض‌کننده عروقی ضداحتقان)): مصرف شربت سرماخوردگی چهارجزئی در سه
۲. شیردهی (سودوافدرین حجم شیر مادر را کاهش می‌دهد (پرهیز در شیردهی)): یک نوبت سودوافدرین می‌تواند تولید شیر مادر را تا ۲
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱شربت سرماخوردگی چهارجزئی با مسدود کردن اثر ماده هیستامین در بدن، عطسه، آبریزش بینی، خارش چشم و گلو، حساسیت فصلی و کهیر پوستی را برطرف می‌کند. [۱][۴]
آگونیست معکوس (آنتاگونیست رقابتی) گیرنده‌های H1 هیستامینی محیطی و مرکزی به همراه خاصیت آنتی‌موسکارینی. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- تسکین کامل ۴ علامت اصلی سرماخوردگی و آنفلوانزا: تب و بدن‌درد (استامینوفن)، سرفه خشک (دکسترومتورفان)، گرفتگی بینی (فنیل‌افرین) و عطسه/آبریزش بینی (کلرفنیرامین) [۱][۲][۵]
- کاهش سردرد سینوسی، سوزش گلو و سرفه‌های شبانه ناشی از عفونت‌های حاد ویروسی تنفسی [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲مصرف خوراکی از (۱۶۰ میلی‌گرم/۱ میلی‌گرم) به شکل شربت خوراکی در فواصل منظم روزانه طبق پروتکل درمانی تنفسی/آلرژی (مدت درمان: در علائم حاد تنفسی/سرماخوردگی ۳ تا ۷ روز؛ در آلرژی و آسم طبق دوره تعیین‌شده توسط پزشک) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد) (مصرف دارو با غذا یا شکم خالی تفاوتی ندارد. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
تکان دادن بطری پیش از مصرف و اندازه‌گیری دقیق با پیمانه مدرج استاندارد (نه قاشق خانگی) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
شب‌ها پیش از خواب (کنترل بهینه علائم شبانه و روزانه.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (پرهیز در سه‌ماهه اول بارداری (به دلیل اثر منقبض‌کننده عروقی ضداحتقان)): مصرف شربت سرماخوردگی چهارجزئی در سه‌ماهه اول بارداری به دلیل انقباض عروقی و احتمال کاهش خون‌رسانی جفتی توصیه نمی‌شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (سودوافدرین حجم شیر مادر را کاهش می‌دهد (پرهیز در شیردهی)): یک نوبت سودوافدرین می‌تواند تولید شیر مادر را تا ۲۴٪ کاهش دهد و باعث بی‌قراری شیرخوار شود؛ در شیردهی از دکسترومتورفان ساده یا اسپری نمکی بینی استفاده کنید. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- پرفشاری خون شدید و کنترل‌نشده، بیماری شدید عروق کرونر قلب، گلوکوم زاویه بسته و احتباس ادراری ناشی از بزرگی پروستات
- گلوکوم زاویه بسته و احتباس حاد ادراری (بزرگی شدید پروستات)
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): مصرف شیر و لبنیات تداخل منفی با جذب گوارشی این دارو ندارد. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — شربت سرماخوردگی چهارجزئی (Acetaminophen/chlorpheniramine/dextrometorphan/phenylephrine)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 21832 | کد جهانی WHO ATC: C09CA01 (Acetaminophen/chlorpheniramine/dextrometorphan/phenylephrine).