دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف استامینوفن کدئین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر استامینوفن کدئین در دوران
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف استامینوفن کدئین در دوران شیردهی باید
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱استامینوفن کدئین با اثر هدفمند بر مسیرهای عصبی مغز و نخاع، علائم بالینی بیمار را تحت نظر متخصص کنترل می‌کند. [۱][۴]
تعدیل اختصاصی گیرنده‌های عصبی و کانال‌های یونی در سیستم عصبی مرکزی متناسب با فارماکولوژی Acetaminophen/Codeine. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- تسکین کوتاه‌مدت دردهای حاد متوسط تا نسبتاً شدید (مانند درد کشیدن یا جراحی دندان، آسیب‌های اسکلتی-عضلانی و درد پس از جراحی) که به مسکن‌های ساده پاسخ نداده‌اند [۱][۲][۵]
- مهار سرفه‌های خشک و بسیار شدید مقاوم به درمان در بزرگسالان (در کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال و مادران شیرده منع مصرف دارد) [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲۱ تا ۲ عدد قرص هر ۴ تا ۶ ساعت بر حسب نیاز هنگام درد همراه با یک لیوان آب — سقف ایمن مصرف: حداکثر ۸ تا ۱۰ عدد قرص در ۲۴ ساعت (مجموع استامینوفن مصرفی از تمام داروها هرگز نباید از ۳,۰۰۰ تا ۴,۰۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز تجاوز کند!) (مدت درمان: کوتاه‌ترین دوره ممکن (حداکثر ۳ روز متوالی؛ مصرف بیش از ۳ روز باعث وابستگی به کدئین، یبوست و سردرد دارویی می‌شود)) [۱][۲][۵]
وابسته به شکل دارویی و دوز مصرفی (Acetaminophen: همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد) | Acetaminophen Codeine: همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد).)
بلع کامل کپسول با یک لیوان آب (از باز کردن یا جویدن کپسول خودداری شود) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات ثابت و منظم روزانه طبق نسخه پزشک (هشدار مهم: داروهای اعصاب و ضدتشنج را هرگز به طور ناگهانی قطع نکنید؛ کاهش یا قطع دوز باید پله‌پله و زیر نظر پزشک باشد.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر استامینوفن کدئین در دوران بارداری فقط باید با نظر مستقیم پزشک متخصص معالج انجام شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف استامینوفن کدئین در دوران شیردهی باید تحت نظر پزشک متخصص و همراه با پایش هوشیاری، تغذیه و وزن‌گیری شیرخوار انجام شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت مفرط به استامینوفن کدئین
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تشدید خطرناک سرکوب مرکز تنفس، خواب‌آلودگی عمیق، کما یا بروز سندرم سروتونین و تشنج (با ترامادول) [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — استامینوفن کدئین (Acetaminophen/codeine)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 02243 | کد جهانی WHO ATC: M01AE01 (Acetaminophen/codeine).