دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف آمیتریپتیلین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر آمیتریپتیلین در دوران با
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف آمیتریپتیلین در دوران شیردهی باید تحت
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱آمیتریپتیلین با اثر هدفمند بر مسیرهای عصبی مغز و نخاع، علائم بالینی بیمار را تحت نظر متخصص کنترل می‌کند. [۱][۴]
تعدیل اختصاصی گیرنده‌های عصبی و کانال‌های یونی در سیستم عصبی مرکزی متناسب با فارماکولوژی Amitriptyline. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان اختلال افسردگی اساسی (Major Depressive Disorder — MDD) و پیشگیری از عود دوره‌های افسردگی [۱][۲][۵]
- درمان اختلال اضطراب فراگیر (GAD)، اختلال وسواسی-جبری (OCD — به‌ویژه در سرترالین، فلوکستین، فلووکسامین و کلومیپرامین)، اختلال پانیک (حملات وحشت‌زدگی)، فوبیای اجتماعی و استرس پس از سانحه (PTSD) [۱][۲]
- درمان دردهای نوروپاتیک دیابتی، فیبرومیالژیا، دردهای اسکلتی-عضلانی مزمن و پیشگیری از حملات میگرن [۲][۳][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲در دردهای عصبی، پیشگیری از میگرن و اختلال خواب: شروع با ۱۰ تا ۲۵ میلی‌گرم یک‌بار در روز (۱ تا ۲ ساعت پیش از خواب شبانه)؛ در افسردگی و وسواس: تیتراسیون تدریجی تا ۵۰ الی ۱۵۰ میلی‌گرم در روز (مدت درمان: درمان نگهدارنده مستمر طبق پروتکل تخصصی؛ قطع ناگهانی دارو مطلقاً ممنوع است) [۱][۲][۵]
همراه با غذا (کاهش تحریک گوارشی) (برای کاهش تحریک گوارشی یا تهوع با غذا مصرف شود. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
شب‌ها پیش از خواب (هشدار مهم: داروهای اعصاب و ضدتشنج را هرگز به طور ناگهانی قطع نکنید؛ کاهش یا قطع دوز باید پله‌پله و زیر نظر پزشک باشد.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر آمیتریپتیلین در دوران بارداری فقط باید با نظر مستقیم پزشک متخصص معالج انجام شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف آمیتریپتیلین در دوران شیردهی باید تحت نظر پزشک متخصص و همراه با پایش هوشیاری، تغذیه و وزن‌گیری شیرخوار انجام شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت مفرط به آمیتریپتیلین
- مصرف همزمان یا با فاصله کمتر از ۱۴ روز با مهارکننده‌های MAO (ترانیل‌سیپرومین، سلژیلین، لاینزولید)
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تشدید خطرناک سرکوب مرکز تنفس، خواب‌آلودگی عمیق، کما یا بروز سندرم سروتونین و تشنج (با ترامادول) [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — آمیتریپتیلین (Amitriptyline)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00065 | کد جهانی WHO ATC: N06AA09 (Amitriptyline).