دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف بتانکول
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با تجویز پزشک متخصص): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص الزامی است. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (با مشورت پزشک): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص بتانکول کلراید دقیقاً برعکس داروهای آرام‌کننده مثانه عمل می‌کند؛ این دارو با تحریک اعصاب پاراسمپاتیک عضله مثانه، به تخلیه مثانه کم‌کار یا دچار احتباس ادراری (پس از جراحی یا زایمان در غیاب انسداد مکانیکی) کمک می‌نماید. [۱][۴]
استر کولین مقاوم به هیدرولیز توسط کولین‌استراز که مستقیماً گیرنده‌های موسکارینی سیستم عصبی پاراسمپاتیک را در عضله دترسور مثانه تحریک کرده، تون دترسور را افزایش و اسفنکتر را شل می‌کند. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان احتباس ادراری حاد غیرانسدادی پس از اعمال جراحی و پس از زایمان [۱][۲][۵]
- تحریک انقباض عضله دترسور مثانه در مثانه نوروژنیک کم‌کار (آتونیک) جهت تخلیه کامل مثانه [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع درمان با دوز پایه از (۱۰ میلی‌گرم، ۲۵ میلی‌گرم) به شکل قرص در فواصل زمانی منظم شبانه‌روز (هر ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت بسته به نیمه‌عمر دارو) مطابق پروتکل درمانی «کلیه، مجاری ادراری و پروستات» (مدت درمان: بر اساس دوره تعیین‌شده توسط پزشک متخصص و ارزیابی پاسخ بالینی) [۱][۲][۵]
با شکم خالی (کاهش تهوع) (برای جلوگیری از تهوع و آروغ ناشی از تحریک کولینرژیک، با شکم خالی مصرف شود.)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
۳ بار در روز (هر ۸ ساعت) (حفظ اثر یکنواخت بر عضلات مجاری ادراری.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با تجویز پزشک متخصص): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص الزامی است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- انسداد مکانیکی مجاری ادراری (بزرگی پروستات انسدادی) یا انسداد گوارشی، آسم، صرع، پارکینسون و برادی‌کاردی شدید
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): مصرف شیر و لبنیات تداخل منفی با جذب گوارشی این دارو ندارد. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — بتانکول (Bethanechol)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00162 | کد جهانی WHO ATC: G04AB01 (Bethanechol).