دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف کلسیپوتریول بتامتازون
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (با مشورت پزشک در سطوح محدود پوستی): در بارداری از مصرف کلسیپوتریول بتامتازون روی سطوح وسیع پوست بدون نظر پز
۲. شیردهی (ایمن در شیردهی (روی نوک سینه پیش از شیردهی مالیده نشود)): به دلیل جذب سیستمیک بسیار ناچیز، در صورت عدم تماس م
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱پماد/ژل کلسیپوتریول + بتامتازون با ترکیب مشتق ویتامین D (که تکثیر بیش از حد سلول‌های پوست را عادی می‌کند) و بتامتازون (که قرمزی، خارش و التهاب را فرو می‌نشاند)، پلاک‌های ضخیم و پوسته‌ریز بیماری صدف (پسوریازیس) را درمان می‌کند. [۱][۴]
هم‌افزایی کلسیپوتریول (آگونیست گیرنده ویتامین D که تمایز کراتینوسیت‌ها را القاء و تکثیر بیش از حد آن‌ها را در پلاک پسوریازیس مهار می‌کند) با بتامتازون دی‌پروپیونات (کورتیکواستروئید قوی مهارکننده فسفولیپاز A2 و سایتوکاین‌های التهابی پوست). [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان موضعی پسوریازیس پلاکی (بیماری صدف) در پوست تنه، اندام‌ها و پوست سر از طریق مهار تکثیر بیش‌ازحد کراتینوسیت‌ها [۱][۲][۵]
- درمان موضعی پلاک‌های پسوریازیس، لیکن پلان، لوپوس پوستی دیسکوئید و واکنش‌های شدید نیش حشرات [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲یک لایه نازک (بر اساس واحد بند انگشت FTU) ۲ بار در روز (صبح و شب) روی ضایعات پوستی مالیده شود (مدت درمان: ۷ تا ۱۴ روز؛ سپس کاهش تدریجی دفعات مصرف) [۱][۲][۵]
مصرف صرفاً موضعی خارجی روی پوست (خوردن یا تماس با چشم ممنوع است) (دارو روی پوست تمیز و خشک موضع استفاده می‌شود و ارتباطی با وعده غذایی ندارد.)
فقط یک لایه نازک روی موضع بمالید؛ قبل و بعد از مصرف دست‌ها را بشویید (استفاده از مقدار زیاد پماد یا بستن روی آن با نایلون (پانسمان بسته) جذب خونی و عوارض پوستی را افزایش می‌دهد.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
۱ تا ۲ بار در روز طبق دستور پزشک (حفظ لایه درمانی روی پوست.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (با مشورت پزشک در سطوح محدود پوستی): در بارداری از مصرف کلسیپوتریول بتامتازون روی سطوح وسیع پوست بدون نظر پزشک خودداری شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (ایمن در شیردهی (روی نوک سینه پیش از شیردهی مالیده نشود)): به دلیل جذب سیستمیک بسیار ناچیز، در صورت عدم تماس مستقیم دهان نوزاد با موضع ایمن است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت شناخته‌شده به کلسیپوتریول بتامتازون
- اختلالات متابولیسم کلسیم و پسوریازیس اریترودرمیک یا پوسچولر و مصرف روی پوست صورت
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: همواره لیست داروهای مصرفی خود را با پزشک یا داروساز بررسی نمایید.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — کلسیپوتریول بتامتازون (Calcipotriol/betamethasone)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 17677 | کد جهانی WHO ATC: H02AB06 (Calcipotriol/betamethasone).