دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف کلسیم دوبسیلات
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (فقط با تجویز پزشک متخصص در صورت ضرورت): در سه ماهه اول بارداری توصیه نمی‌شود. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): به مقدار کم در شیر ترشح می‌شود؛ در صورت نیاز به درمان، شیردهی متوقف شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱کپسول کلسیم دوبسیلات (دوکسیوم) مکمل کلسیم استخوانی نیست! بلکه یک داروی اختصاصی محافظ دیواره مویرگ‌ها و سیاهرگ‌ها است که نفوذپذیری و شکنندگی مویرگ‌ها و غلظت خون را کاهش داده و برای درمان آسیب شبکیه چشم ناشی از دیابت (رتینوپاتی دیابتی)، واریس پا و بواسیر (هموروئید) تجویز می‌شود. [۱][۴]
عامل وازوپروتکتیو سنتتیک که با کاهش نفوذپذیری بیش از حد مویرگی (مهار اثرات برادی‌کینین، هیستامین و سروتونین بر اندوتلیوم)، افزایش مقاومت دیواره مویرگ‌ها، کاهش تجمع پلاکتی و کاهش ویسکوزیته خون و پلاسما، میکروسیرکولاسیون شبکیه و تخلیه لنفاوی-وریدی را بهبود می‌بخشد. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پیشگیری و درمان میکروآنژیوپاتی‌ها، به‌ویژه رتینوپاتی دیابتی (آسیب مویرگ‌های شبکیه چشم در دیابت) [۱][۲][۵]
- درمان علائم نارسایی مزمن وریدی اندام تحتانی (واریس، درد، سنگینی، گرفتگی شبانه و ورم ساق پا) [۱][۲][۵]
- درمان حملات حاد و مزمن بیماری هموروئید (بواسیر) [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲۵۰۰ تا ۱,۰۰۰ میلی‌گرم کلسیم المنتال در روز در ۱ تا ۲ نوبت (کلسیم کربنات باید حتماً همراه با غذا مصرف شود تا با اسید معده جذب گردد؛ کلسیم سیترات با معده خالی هم جذب می‌شود) (مدت درمان: دوره ۲ تا ۳ ماهه و سپس دوز نگهدارنده بر اساس سطح سرمی در آزمایش خون) [۱][۲][۵]
حتماً همراه با وعده غذایی اصلی (وسط یا بلافاصله بعد از غذا) (مصرف کپسول همراه با غذا تحریک مخاط معده و تهوع را به حداقل می‌رساند.)
بلع کامل کپسول با یک لیوان آب (از باز کردن یا جویدن کپسول خودداری شود) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
۱ تا ۲ بار در روز همراه با ناهار و شام (حفظ سطح محافظتی مویرگی در طول شبانه‌روز.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (فقط با تجویز پزشک متخصص در صورت ضرورت): در سه ماهه اول بارداری توصیه نمی‌شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): به مقدار کم در شیر ترشح می‌شود؛ در صورت نیاز به درمان، شیردهی متوقف شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت مفرط به کلسیم دوبسیلات و سابقه آگرانولوسیتوز دارویی
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): مصرف شیر و لبنیات تداخل منفی با جذب گوارشی این دارو ندارد. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — کلسیم دوبسیلات (Dobesilate)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/calcium.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 02414 | کد جهانی WHO ATC: C05BX01 (Dobesilate).