دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف کولیستیمتات
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (فقط با تجویز پزشک متخصص در عفونت‌های جدی بارداری): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص عفونی و زنان الزامی است. [۱
۲. شیردهی (احتیاط در شیردهی (پایش نوزاد از نظر اسهال یا برفک دهان)): با مشورت پزشک معالج استفاده شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱فرم تزریقی کولیستیمتات سدیم برای ریشه‌کنی عفونت‌های میکروبی تاییدشده و شدید تحت نظارت پزشک تجویز می‌شود. [۱][۴]
مهار سنتز دیواره سلولی باکتری از طریق آسیلاسیون پروتئین‌های متصل‌شونده به پنی‌سیلین (PBPs) یا مهار آنزیم‌های حیاتی تکثیر باکتری (وابسته به زمان حضور غلظت دارو بالاتر از MIC). [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان عفونت‌های شدید سیستمیک، تنفسی، ادراری-کلیوی، پوستی، استخوانی یا سپسیس ناشی از میکروارگانیسم‌های حساس به کولیستیمتات سدیم [۱][۲][۵]
- استفاده در پروتکل‌های آنتی‌بیوتیک‌درمانی تجربی یا هدفمند بیمارستانی بر اساس جواب کشت و آنتی‌بیوگرام [۱][۳][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲تجویز به فرم آمپول / ویال تزریقی (۰۰۶ واحد) از مسیر مجاز (وریدی آهسته، انفوزیون در سرم، عضلانی عمیق یا زیرجلدی) بر اساس شدت علائم بالینی، وزن بیمار و وضعیت همودینامیک تحت نظارت پزشک (مدت درمان: تک‌نوبت در اورژانس یا دوره کوتاه بستری تا امکان تغییر به درمان خوراکی) [۱][۲][۵]
رقیق‌سازی استاندارد و انفوزیون وریدی آهسته طی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه (یا تزریق عضلانی عمیق در فرم‌های مجاز) (تزریق آهسته وریدی خطر فلبیت (التهاب رگ) و واکنش‌های سیستمیک را به حداقل می‌رساند.)
رقیق‌سازی فقط با حلال استریل مجاز (آب مقطر / نرمال‌سالین ۰.۹٪ یا دکستروز ۵٪ طبق بروشور) (همواره محلول آماده شده را پیش از تزریق از نظر شفافیت بررسی کنید.)
تزریق نوبت‌ها در بخش بستری یا درمانگاه باید سر ساعت دقیق انجام شود.
رعایت دقیق فواصل زمانی هر ۶، ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت طبق دستور پزشک (تکمیل کامل دوره درمان آنتی‌بیوتیکی برای پیشگیری از بازگشت عفونت و مقاومت میکروبی ضروری است.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (فقط با تجویز پزشک متخصص در عفونت‌های جدی بارداری): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص عفونی و زنان الزامی است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (احتیاط در شیردهی (پایش نوزاد از نظر اسهال یا برفک دهان)): با مشورت پزشک معالج استفاده شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت شدید (آنافیلاکسی یا واکنش پوستی شدید) به کولیستیمتات سدیم یا آنتی‌بیوتیک‌های هم‌خانواده
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: افزایش INR و خطر خونریزی؛ پایش آزمایش PT/INR در طول دوره آنتی‌بیوتیک‌درمانی ضروری است [۱][۲]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — کولیستیمتات (Colistimethate)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 10730 | کد جهانی WHO ATC: J01XB01 (Colistimethate).