دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف قرص ضدبارداری دزوسپتیو
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ممنوع در دوران بارداری): در صورت شک به بارداری مصرف باید قطع شود. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (در ۶ ماه اول شیردهی استروژن حجم شیر را کم می‌کند (فرآوردههای فاقد استروژن در شیردهی ارجح هستند)): ترکیبات حا
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص قرص ضدبارداری دزوسپتیو حاوی ترکیب دقیق استروژن و پروژستین است که با مهار تخمک‌گذاری، تنظیم ضخامت دیواره رحم و کاهش هورمون‌های مردانه آزاد، برای پیشگیری مطمئن از بارداری، تنظیم سیکل‌های نامنظم، کاهش کیست تخمدان (PCOS)، آکنه و پرمویی هورمونی استفاده می‌شود. [۱][۴]
مهار ترشح گنادوتروپین‌ها (سرکوب FSH توسط اتینیل‌استرادیول و سرکوب پیک LH تخمک‌گذاری توسط جزء پروژستینی) به همراه افزایش ویسکوزیته موکوس سرویکس و افزایش گلوبولین متصل‌شونده به هورمون جنسی (SHBG) که تستوسترون آزاد سرم را کاهش می‌دهد. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پیشگیری خوراکی از بارداری و تنظیم سیکل‌های قاعدگی نامنظم یا دیسمنوره (قاعدگی دردناک) [۱][۲][۵]
- درمان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، آکنه هورمونی متوسط تا شدید و هیرسوتیسم (پرمویی) در زنان [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲روزی ۱ عدد قرص در یک ساعت کاملاً ثابت شبانه‌روز به مدت ۲۱ روز متوالی، سپس ۷ روز توقف مصرف (که در این ۷ روز خونریزی قاعدگی رخ می‌دهد) و شروع بسته جدید دقیقاً از روز هشتم (در بسته‌های ۲۸ عددی و قرص دزوژسترل شیردهی بدون هیچ روز استراحتی ادامه می‌یابد) (مدت درمان: طبق تقویم درمانی یا به صورت درمان نگهدارنده همراه با پایش آزمایشگاهی دوره‌ای) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا (مصرف شب‌ها پس از شام تهوع احتمالی را برطرف می‌کند) (مصرف پس از وعده شام یا قبل از خواب سازگاری گوارشی عالی ایجاد می‌کند.)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
هر شب دقیقاً در یک ساعت ثابت (۲۴ ساعت فاصله) (فراموشی یا تغییر ساعت مصرف قرص‌های هورمونی باعث لکه‌بینی و کاهش اثربخشی می‌شود.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ممنوع در دوران بارداری): در صورت شک به بارداری مصرف باید قطع شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (در ۶ ماه اول شیردهی استروژن حجم شیر را کم می‌کند (فرآوردههای فاقد استروژن در شیردهی ارجح هستند)): ترکیبات حاوی استروژن حجم و کیفیت شیر مادر را کاهش می‌دهند؛ در دوران شیردهی فرآوردههای تک‌جزئی پروژستینی ترجیح داده می‌شوند. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه یا وجود ترومبوز ورید عمقی (DVT)، آمبولی ریه، سکته مغزی یا بیماری عروق کرونر
- میگرن همراه با علائم عصبی/بینایی (میگرن با اورا) و زنان سیگاری بالای ۳۵ سال (برای فرآوردههای استروژنی)
- سرطان پستان فعال یا تومورهای کبدی و بیماری فعال کبدی
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: افزایش شدید متابولیسم کبدی استروژن و پروژستین، لکه‌بینی و شکست کامل پیشگیری از بارداری! [۱][۲][۵]
پیامد بالینی: استروژن قرص‌های ضدبارداری سطح خونی لاموتریژین را تا ۵۰٪ کاهش داده و خطر بروز تشنج را افزایش می‌دهد [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — قرص ضدبارداری دزوسپتیو (Contraceptive De)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 21746 | کد جهانی WHO ATC: G03AA09 (Contraceptive De).