دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف دفریپرون
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با تصمیم مستقیم فوق‌تخصص معالج): در بارداری فقط بر اساس ارزیابی دقیق سود و زیان توسط فوق‌تخصص تنظیم می
۲. شیردهی (با مشورت فوق‌تخصص در شیردهی): طبق نظر پزشک معالج. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص دفریپرون به آهن اضافی رسوب‌کرده در کبد و قلب (ناشی از تزریق‌های مکرر خون در بیماران تالاسمی ماژور و کم‌خونی‌های مزمن) متصل شده و آن را به صورت ایمن از طریق مدفوع یا ادرار از بدن خارج می‌کند. [۱][۴]
شلاتور انتخابی آهن سه‌ظرفیتی (Fe3+) با نسبت استوکیومتری ۳ به ۱ (نفوذ بالا به میوکارد قلب و دفع عمدتاً کلیوی) که ذخایر فریتین سرم و آهن کبدی/قلبی را کاهش می‌دهد. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان اضافه‌بار مزمن آهن ناشی از تزریق مکرر خون (Transfusional Hemosiderosis) در بیماران مبتلا به تالاسمی ماژور، تالاسمی اینترمدیا، کم‌خونی داسی‌شکل و سندرم‌های میلودیسپلاستیک [۱][۲][۵]
- شلاته کردن (باند شدن با) آهن آزاد پلاسما و کاهش رسوب آهن در عضله قلب و بافت کبد (کاهش فریتین سرم) [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع درمان با دوز پایه از (۵۰۰ میلی‌گرم) به شکل قرص مقاوم به اسید در فواصل زمانی منظم شبانه‌روز (هر ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت بسته به نیمه‌عمر دارو) مطابق پروتکل درمانی «داروهای تخصصی و بیمارستانی» (مدت درمان: بر اساس دوره تعیین‌شده توسط پزشک متخصص و ارزیابی پاسخ بالینی) [۱][۲][۵]
طبق دستور بروشور اختصاصی دارو (حفظ جذب و اثربخشی حداکثری دارو.)
بلع کامل با آب (خرد کردن یا جویدن اکیداً ممنوع!) (خرد کردن یا جویدن قرص آهسته‌رهش/مقاوم به اسید باعث تخریب سامانه دارورسانی و آزادسازی ناگهانی کل دوز می‌شود.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات دقیق تعیین‌شده توسط پزشک متخصص (رعایت فواصل دوزینگ.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با تصمیم مستقیم فوق‌تخصص معالج): در بارداری فقط بر اساس ارزیابی دقیق سود و زیان توسط فوق‌تخصص تنظیم می‌گردد. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت فوق‌تخصص در شیردهی): طبق نظر پزشک معالج. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت شدید به دفریپرون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تداخل مستقیم با شلات شدن آهن؛ مصرف همزمان با آنتی‌اسیدهای آلومینیومی ممنوع است [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — دفریپرون (Deferiprone)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 17853 | کد جهانی WHO ATC: V03AB01 (Deferiprone).