دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف دنوزومب
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ممنوع در دوران بارداری): مصرف در بارداری نیازمند بررسی دقیق رده ایمنی توسط متخصص است. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (با مشورت پزشک در شیردهی): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱دنوزومب یک داروی تزریقی تخصصی استخوان است که با مهار تحلیل استخوان یا تحریک استخوان‌سازی، تراکم استخوان را در پوکی استخوان شدید افزایش داده و از شکستگی مهره‌ها و لگن جلوگیری می‌کند. [۱][۴]
اتصال اختصاصی به گیرنده‌های هورمونی هسته‌ای یا غشایی در محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-گناد/تیروئید/استخوان (یا مهار لیگاند RANKL در دنوزومب / تحریک استئوبلاست‌ها در تری‌پاراتاید) جهت تنظیم فیزیولوژیک اندام هدف. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان پوکی استخوان (استئوپروز) شدید در زنان یائسه و مردان در معرض خطر بالای شکستگی ستون فقرات و لگن [۱][۲][۵]
- درمان هایپرکلسمی (کلسیم بالای خون) ناشی از بدخیمی، بیماری پاژه استخوان و پیشگیری از عوارض اسکلتی در متاستازهای استخوانی و مولتیپل میلوما [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲محاسبه دقیق دوز بر اساس سطح بدن بیمار (BSA بر حسب mg/m²) یا وزن بدن (mg/kg) مطابق پروتکل اختصاصی فوق‌تخصص خون و آنکولوژی (۶۰ میلی‌گرم/۱ میلی‌لیتر، ۱۲۰ میلی‌گرم/۱.۷ میلی‌لیتر) (مدت درمان: بر اساس تعداد سیکل‌های شیمی‌درمانی یا پروتکل بیولوژیک (معمولاً سیکل‌های ۱۴، ۲۱ یا ۲۸ روزه)) [۱][۲][۵]
تزریق دقیق مطابق مسیر درج‌شده روی آمپول/ویال (زیرجلدی، عضلانی یا وریدی) (رعایت مسیر صحیح تزریق از بروز عوارض موضعی و سیستمیک جلوگیری می‌کند.)
رعایت استریلیتی کامل و آسپیراسیون پیش از تزریق عضلانی آمپول‌های روغنی (اطمینان از عدم ورود نوک سوزن به داخل عروق خونی پیش از تزریق عضلانی.)
در صورت فراموشی یا تاخیر، به ویژه در داروهای هورمونی و باروری، فوراً با پزشک معالج هماهنگ کنید.
مطابق برنامه زمانی و تقویم تجویزشده توسط پزشک معالج (در هورمون‌های باروری (IVF) ساعت دقیق تزریق (مثلاً آمپول HCG یا ستروрелиکس) باید با دقت ساعت و دقیقه رعایت شود.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ممنوع در دوران بارداری): مصرف در بارداری نیازمند بررسی دقیق رده ایمنی توسط متخصص است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک در شیردهی): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت مفرط به دنوزومب یا اجزای فرمولاسیون آمپول
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: پیش از تزریق، فهرست کامل داروهای مصرفی بیمار توسط پزشک بررسی گردد [۱][۲]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — دنوزومب (Denosumab)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/denosumab.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 18084 | کد جهانی WHO ATC: M01AE01 (Denosumab).