دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف دوپامین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (استفاده در اورژانس‌های بارداری تحت نظر متخصص): تجویز دوپامین در شرایط حیاتی و اورژانسی مادر باردار صرفاً طبق
۲. شیردهی (قابل استفاده در شرایط حاد درمانی): تحت نظارت پزشک در بیمارستان تجویز می‌گردد. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱آمپول دوپامین یک داروی نجات‌بخش اورژانسی برای بازگرداندن فشار خون، انقباض قلب و گردش خون در شوک آنافیلاکسی، شوک سپتیک/کاردیوژنیک یا احیای قلبی-ریوی (CPR) است. [۱][۴]
اثر مستقیم بر گیرنده‌های آدرنرژیک/کولینرژیک، کانال‌های یونی قلبی یا تعادل اسمزی و الکترولیتی پلاسما متناسب با فارماکولوژی Dopamine. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- افزایش و تثبیت فوری فشار خون و پرفیوژن اندام‌های حیاتی در شوک سپتیک، شوک نوروژنیک و افت شدید فشار خون حین بیهوشی [۱][۲][۵]
- حفظ برونده قلبی و خون‌رسانی به مغز، قلب و کلیه‌ها در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU / CCU) و اتاق عمل [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲تجویز به فرم آمپول / ویال تزریقی (۴۰ میلی‌گرم/۱ میلی‌لیتر) از مسیر مجاز (وریدی آهسته، انفوزیون در سرم، عضلانی عمیق یا زیرجلدی) بر اساس شدت علائم بالینی، وزن بیمار و وضعیت همودینامیک تحت نظارت پزشک (مدت درمان: تک‌نوبت در اورژانس یا دوره کوتاه بستری تا امکان تغییر به درمان خوراکی) [۱][۲][۵]
انفوزیون کنترل‌شده بر اساس فشار خون، برونده ادراری و الکترولیت‌های سرم (رعایت سرعت دقیق انفوزیون برای پیشگیری از نوسانات خطرناک فشار خون و آریتمی قلبی الزامی است.)
انفوزیون ترجیحاً از طریق کاتتر ورید مرکزی (CVC) با پمپ انفوزیون دقیق (نشت این داروها به زیر پوست (Extravasation) باعث انقباض شدید عروقی و سیاه شدن بافت پوست (نکروز) می‌شود.)
صرفاً تحت نظارت مستقیم تیم درمان در بیمارستان تجویز می‌گردد.
تجویز بر اساس پایش لحظه‌ای علائم حیاتی و آزمایش‌های بیمارستانی (تنظیم دوز توسط پزشک اورژانس، قلب یا متخصص مراقبت‌های ویژه انجام می‌شود.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (استفاده در اورژانس‌های بارداری تحت نظر متخصص): تجویز دوپامین در شرایط حیاتی و اورژانسی مادر باردار صرفاً طبق پروتکل بیمارستانی و تحت نظر متخصص انجام می‌شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (قابل استفاده در شرایط حاد درمانی): تحت نظارت پزشک در بیمارستان تجویز می‌گردد. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- موارد منع مصرف اختصاصی دوپامین بر اساس وضعیت همودینامیک و الکترولیتی بیمار
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: همواره لیست داروهای مصرفی خود را با پزشک یا داروساز بررسی نمایید.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — دوپامین (Dopamine)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/dopamine.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00468 | کد جهانی WHO ATC: C09CA01 (Dopamine).