دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف اسامپرازول
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ایمن یا قابل استفاده با تجویز پزشک معالج): با نظر پزشک زنان مصرف شود. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی): اکثر داروهای گوارشی در شیردهی ایمن هستند. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱اسامپرازول تولید اسید در سلول‌های دیواره معده را مهار کرده و سوزش سردل، ترش کردن (رفلاکس اسید به مری) و زخم معده و اثنی‌عشر را درمان می‌کند. [۱][۴]
مهار برگشت‌ناپذیر پمپ پروتون (H+/K+-ATPase) در سلول‌های جداری معده و توقف مرحله نهایی ترشح اسید پایه و تحریک‌شده. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD)، سوزش سر دل، ترش کردن و التهاب فرسایشی مری (Erosive Esophagitis) [۱][۲][۵]
- درمان و پیشگیری از زخم فعال اثنی‌عشر (دوازدهه)، زخم خوش‌خیم معده و زخم‌های گوارشی ناشی از مصرف مسکن‌های NSAID و آسپرین [۱][۲]
- ریشه‌کنی باکتری هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) در ترکیب با آنتی‌بیوتیک‌ها و درمان سندرم زولینگر-الیسون (ترشح بیش‌ازحد اسید معده) [۲][۳][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲دوز استاندارد بزرگسالان بر اساس کانون عفونت: مصرف منظم از دوزهای (۲۰ میلی‌گرم، ۴۰ میلی‌گرم) در فواصل زمانی دقیق (هر ۸ یا ۱۲ ساعت) جهت حفظ غلظت خونی بالاتر از MIC (مدت درمان: ۵ تا ۱۴ روز کامل (تکمیل کامل دوره درمان حتی در صورت قطع تب الزامی است)) [۱][۲][۵]
وابسته به شکل دارویی و دوز مصرفی (Esomeprazole: حداقل ۱ ساعت قبل از غذا | Omeprazole (Cap): بلافاصله قبل از غذا (لقمه اول) — حداقل یک ساعت قبل از غذا مصرف شود (غذا جذب اسامپرازول را تا ۴۳–۵۳٪ کاهش می‌دهد)..)
بلع کامل با آب (خرد کردن یا جویدن اکیداً ممنوع!) (خرد کردن یا جویدن قرص آهسته‌رهش/مقاوم به اسید باعث تخریب سامانه دارورسانی و آزادسازی ناگهانی کل دوز می‌شود.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
صبح‌ها ۳۰ دقیقه ناشتا قبل از صبحانه (هماهنگی با فیزیولوژی گوارش.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ایمن یا قابل استفاده با تجویز پزشک معالج): با نظر پزشک زنان مصرف شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی): اکثر داروهای گوارشی در شیردهی ایمن هستند. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به اسامپرازول (Esomeprazole) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: امپرازول و اسامپرازول آنزیم CYP2C19 را مهار کرده و اثر ضدلخته کلوپیدوگرل را کاهش می‌دهند (پنتوپرازول یا فاموتیدین جایگزین شود) [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — اسامپرازول (Esomeprazole)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 05922 | کد جهانی WHO ATC: A02BC05 (Esomeprazole).