دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف فروس
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ضروری و کاملاً ایمن در دوران بارداری): مصرف فروس سولفات در دوران بارداری برای پیشگیری از کم‌خونی مادر و تکام
۲. شیردهی (ایمن در دوران شیردهی): در دوزهای استاندارد در شیردهی ایمن است. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱فروس سولفات با تامین آهن مورد نیاز مغز استخوان برای ساخت هموگلوبین در گلبول‌های قرمز، کم‌خونی فقر آهن، ضعف، خستگی و ریزش موی ناشی از کمبود ذخیره آهن (فریتین) را درمان می‌کند. [۱][۴]
تامین یون آهن جهت الحاق به پروتوپورفیرین در سنتز هموگلوبین، میوگلوبین و آنزیم‌های سیتوکروم تنفس سلولی. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پیشگیری و درمان کم‌خونی ناشی از فقر آهن (Iron Deficiency Anemia) و بازسازی ذخایر فریتین و هموگلوبین خون [۱][۲][۵]
- تامین نیاز افزایش‌یافته به آهن و اسید فولیک در دوران بارداری، شیردهی، رشد کودکان و در افراد دچار خونریزی‌های مزمن یا سنگین قاعدگی [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲درمان کم‌خونی فقر آهن در بزرگسالان: ۱ تا ۲ عدد قرص/کپسول آهن (معادل ۶۰ تا ۱۲۰ میلی‌گرم آهن المنتال) در روز یا یک روز در میان با معده خالی همراه با یک لیوان آب یا آب پرتقال (در صورت سوزش معده، بعد از غذا میل شود) (مدت درمان: حداقل ۳ تا ۶ ماه (ادامه مصرف تا ۳ ماه پس از طبیعی شدن هموگلوبین جهت پر شدن ذخایر فریتین مغز استخوان)) [۱][۲][۵]
با شکم خالی (مگر در تحریک گوارشی) (بهترین جذب با شکم خالی است؛ فقط در صورت بروز تهوع یا درد معده با غذا مصرف شود.)
تکان دادن بطری پیش از مصرف و اندازه‌گیری دقیق با پیمانه مدرج استاندارد (نه قاشق خانگی) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعت ثابت روزانه (فاصله حداقل ۲ ساعته بین قرص آهن و قرص کلسیم الزامی است!) (آهن و کلسیم در روده با یکدیگر رقابت می‌کنند؛ کلسیم را ظهر و آهن را عصر یا شب مصرف کنید.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ضروری و کاملاً ایمن در دوران بارداری): مصرف فروس سولفات در دوران بارداری برای پیشگیری از کم‌خونی مادر و تکامل طبیعی لوله عصبی و رشد جنین ضروری و کاملاً ایمن است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (ایمن در دوران شیردهی): در دوزهای استاندارد در شیردهی ایمن است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- هموکروماتوز، هموسیدروز (اضافه بار آهن در بدن) و کم‌خونی‌های غیر از فقر آهن (مانند تالاسمی)
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • [نیازمند فاصله زمانی: حداقل ۲ تا ۴ ساعت فاصله زمانی کامل رعایت شود] قرص لووتیروکسین، آنتی‌بیوتیک‌های سیپروفلوکساسین/داکسی‌سایکلین و بیس‌فسفونات‌ها (آلندرونات): جلوگیری کامل از جذب داروی تیروئید و آنتی‌بیوتیک در صورت مصرف همزمان [۱][۲][۳] • ۱. شیر و لبنیات (ممنوع / نیازمند فاصله حداقل ۲ ساعته): کلسیم موجود در شیر و لبنیات جذب آهن و زینک را تا ۵۰٪ کاهش می‌دهد؛ حداقل ۲ ساعت فاصله بگذارید. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (پرهیز از مصرف همزمان): نوشیدن چای یا قهوه تا ۱ الی ۲ ساعت قبل و بعد از قرص/قطره آهن جذب آهن را تا ۶۰٪ از بین می‌برد! • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
تداخلات نیازمند فاصله زمانی یا تنظیم دوز
رعایت فاصله زمانیجلوگیری کامل از جذب داروی تیروئید و آنتی‌بیوتیک در صورت مصرف همزمان [۱، ۲، ۳]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — فروس (Ferrous)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 01506 | کد جهانی WHO ATC: B03AA07 (Ferrous).