دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف فلوکستین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر فلوکستین در دوران بارداری
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف فلوکستین در دوران شیردهی باید تحت نظر
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص/کپسول فلوکستین با افزایش سطح سروتونین در سیناپس‌های مغزی، تعادل شیمیایی مغز را بازگردانده و اضطراب، افسردگی، حملات پانیک و وسواس فکری-عملی را به صورت تدریجی و بدون ایجاد وابستگی درمان می‌کند. [۱][۴]
مهار انتخابی پمپ بازجذب پیش‌سیناپسی سروتونین (SERT) که غلظت سیناپسی مونوآمین‌ها را افزایش داده و طی ۲ تا ۴ هفته با تنظیم افزایشی BDNF و حساسیت‌زدایی گیرنده‌های اتورسپتور 5-HT1A اثر درمانی خود را اعمال می‌کند. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان اختلال افسردگی اساسی (Major Depressive Disorder — MDD) و پیشگیری از عود دوره‌های افسردگی [۱][۲][۵]
- درمان اختلال اضطراب فراگیر (GAD)، اختلال وسواسی-جبری (OCD — به‌ویژه در سرترالین، فلوکستین، فلووکسامین و کلومیپرامین)، اختلال پانیک (حملات وحشت‌زدگی)، فوبیای اجتماعی و استرس پس از سانحه (PTSD) [۱][۲]
- بهبود خلق، کاهش نشخوارهای فکری اضطرابی و تنظیم سیکل خواب و اشتها [۲][۳][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع با ۲۰ میلی‌گرم (۱ کپسول) یک‌بار در روز صبح‌ها همراه یا بعد از صبحانه؛ در صورت نیاز پس از چند هفته قابل افزایش به ۴۰ تا ۶۰ میلی‌گرم در روز (حداکثر ۸۰ میلی‌گرم در روز) (مدت درمان: حداقل ۶ ماه پس از بهبود بالینی تحت نظر روان‌پزشک) [۱][۲][۵]
همراه با غذا (کاهش تحریک گوارشی) (برای کاهش تحریک گوارشی یا تهوع با غذا مصرف شود. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
قرص/کپسول: بلع کامل با یک لیوان آب | شربت/قطره: اندازه‌گیری دقیق با پیمانه یا قطره‌چکان مدرج (در اشکال مایع خوراکی همواره از پیمانه یا سرنگ/قطره‌چکان مدرج داخل جعبه استفاده کنید تا خطای دوز رخ ندهد.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
صبح‌ها پس از بیدار شدن (مصرف در شب باعث بی‌خوابی می‌شود) (هشدار مهم: داروهای اعصاب و ضدتشنج را هرگز به طور ناگهانی قطع نکنید؛ کاهش یا قطع دوز باید پله‌پله و زیر نظر پزشک باشد.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر فلوکستین در دوران بارداری فقط باید با نظر مستقیم پزشک متخصص معالج انجام شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف فلوکستین در دوران شیردهی باید تحت نظر پزشک متخصص و همراه با پایش هوشیاری، تغذیه و وزن‌گیری شیرخوار انجام شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت مفرط به فلوکستین
- مصرف همزمان یا با فاصله کمتر از ۱۴ روز با مهارکننده‌های MAO (ترانیل‌سیپرومین، سلژیلین، لاینزولید)
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تشدید خطرناک سرکوب مرکز تنفس، خواب‌آلودگی عمیق، کما یا بروز سندرم سروتونین و تشنج (با ترامادول) [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — فلوکستین (Fluoxetine)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/fluoxetine.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00551 | کد جهانی WHO ATC: N06AB03 (Fluoxetine).