دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف فولیک اسید
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ضروری و کاملاً ایمن در دوران بارداری): مصرف فولیک اسید در دوران بارداری برای پیشگیری از کم‌خونی مادر و تکامل
۲. شیردهی (ایمن در دوران شیردهی): در دوزهای استاندارد در شیردهی ایمن است. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱فولیک اسید کمبود ویتامین، ریزمغذی یا کوآنزیم ضروری بدن را جبران کرده و از عملکرد طبیعی سیستم عصبی، خون‌سازی، پوست و متابولیسم سلولی حمایت می‌نماید. [۱][۴]
ایفای نقش به عنوان کوآنزیم و کوفاکتور ضروری در واکنش‌های متابولیک، آنتی‌اکسیدانی و سنتز ماکرومولکول‌های زیستی متناسب با فارماکولوژی Folic Acid. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پیشگیری از نقایص مادرزادی لوله عصبی جنین (NTDs مانند اسپینا بیفیدا و آننسفالی) با مصرف پیش از بارداری و در سه ماهه اول بارداری [۱][۲][۵]
- درمان کم‌خونی مگالوبلاستیک ناشی از کمبود فولات و کاهش عوارض کبدی و مخاطی در بیماران تحت درمان با متوترکسات یا داروهای ضدصرع [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲پیشگیری از نقایص لوله عصبی جنین (از ۳ ماه قبل از بارداری تا پایان سه ماهه اول): روزی ۱ عدد قرص ۱ میلی‌گرم (یا ۴۰۰ تا ۸۰۰ میکروگرم) | درمان کم‌خونی مگالوبلاستیک یا همزمان با مصرف متوترکسات: روزی ۱ عدد قرص ۱ تا ۵ میلی‌گرم طبق دستور پزشک (مدت درمان: دوره ۲ تا ۳ ماهه و سپس دوز نگهدارنده بر اساس سطح سرمی در آزمایش خون) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد) (مصرف دارو با غذا یا شکم خالی تفاوتی ندارد. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعت ثابت روزانه (فاصله حداقل ۲ ساعته بین قرص آهن و قرص کلسیم الزامی است!) (آهن و کلسیم در روده با یکدیگر رقابت می‌کنند؛ کلسیم را ظهر و آهن را عصر یا شب مصرف کنید.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ضروری و کاملاً ایمن در دوران بارداری): مصرف فولیک اسید در دوران بارداری برای پیشگیری از کم‌خونی مادر و تکامل طبیعی لوله عصبی و رشد جنین ضروری و کاملاً ایمن است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (ایمن در دوران شیردهی): در دوزهای استاندارد در شیردهی ایمن است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به فولیک اسید (Folic Acid) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): بدون تداخل منفی. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): بدون تداخل مستقیم. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — فولیک اسید (Folic Acid)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/folic-acid.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00562 | کد جهانی WHO ATC: B03BB01 (Folic Acid).