دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف هیدروکسیکلروکین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (قابل ادامه صرفاً با تجویز مستقیم و پایش فوق‌تخصص روماتولوژی/پیوند): در زنان باردار مبتلا به لوپوس، ادامه هید
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی تحت نظر متخصص): طبق نظر فوق‌تخصص معالج تصمیم‌گیری شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص هیدروکسیکلروکین با آرام کردن فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی، التهاب مفاصل و ضایعات پوستی را در بیماری لوپوس (SLE) و آرتریت روماتوئید بدون سرکوب شدید ایمنی کنترل می‌کند (و در درمان مالاریا نیز کاربرد دارد). [۱][۴]
افزایش pH وزیکول‌های لیزوزومی و اندوزومی درون سلول‌های ارائه‌دهنده آنتی‌ژن (APCs)، مهار پیام‌رسانی گیرنده‌های Toll-like (TLR7 و TLR9) و کاهش تولید سایتوکاین‌های پیش‌التهابی. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) و لوپوس دیسکوئید پوستی جهت کاهش شعله‌ور شدن بیماری و ضایعات پوستی و مفصلی [۱][۲][۵]
- درمان آرتریت روماتوئید مزمن و پیشگیری و درمان مالاریای حاد ناشی از گونه‌های پلاسمودیوم حساس [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲۲۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم در روز (۱ تا ۲ قرص ۲۰۰mg در روز) همراه با یک وعده غذایی یا یک لیوان شیر؛ حداکثر دوز ایمن بلندمدت برای شبکیه چشم: حداکثر ۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن واقعی بدن در روز (مدت درمان: درمان نگهدارنده بلندمدت روماتولوژی (شروع اثر کامل دارویی ۶ تا ۱۲ هفته زمان می‌برد)) [۱][۲][۵]
وابسته به شکل دارویی و دوز مصرفی (Chloroquine: همراه با غذا (کاهش تحریک گوارشی) | Hydroxychloroquine: همراه با غذا (کاهش تحریک گوارشی).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات کاملاً ثابت (هر ۱۲ ساعت یا هر ۲۴ ساعت طبق نسخه فوق‌تخصص) (در داروهای پیوند عضو و خودایمنی، حتی چند ساعت تاخیر در مصرف دارو می‌تواند سطح خونی دارو را مختل کند.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (قابل ادامه صرفاً با تجویز مستقیم و پایش فوق‌تخصص روماتولوژی/پیوند): در زنان باردار مبتلا به لوپوس، ادامه هیدروکسیکلروکین در طول بارداری ایمن و برای پیشگیری از عود لوپوس مادر و بلوک قلبی جنین ضروری است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی تحت نظر متخصص): طبق نظر فوق‌تخصص معالج تصمیم‌گیری شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- عفونت‌های شدید و فعال کنترل‌نشده
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تزریق واکسن زنده در بیماران تحت درمان با سرکوب‌کننده‌های ایمنی به دلیل خطر عفونت منتشر ممنوع است [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — هیدروکسیکلروکین (Hydroxychloroquine)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 01825 | کد جهانی WHO ATC: P01BA02 (Hydroxychloroquine).