دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف انسولین گلارژین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (قابل استفاده تحت نظر متخصص غدد و زنان): کنترل دقیق قند در بارداری حیاتی است؛ تنظیم دوز انسولین در هر سه‌ماهه
۲. شیردهی (کاملاً ایمن در شیردهی): انسولین یک پپتید است که در صورت ورود جزئی به شیر، در دستگاه گوارش نوزاد هضم شده و افت
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱انسولین گلارژین (لانتوس / بازالین / گلاریتوس) یک انسولین پایه ۲۴ ساعته بدون اوج ناگهانی است که یک بار در شبانه‌روز زیر پوست تزریق می‌شود تا قند خون پایه و ناشتا را در تمام طول شبانه‌روز یکنواخت نگه دارد. [۱][۴]
آنالوگ نوترکیب انسولین انسانی طولانی‌اثر که در آن آسپاراژین موقعیت A21 با گلایسین جایگزین شده و دو اسیدآمینه آرژنین به انتهای کربوکسیل زنجیره B اضافه شده است. محلول اسیدی (pH=4) پس از تزریق زیرجلدی در pH خنثی بافت زیرپوستی رسوب‌های میکروسکوپی (Microprecipitates) تشکیل می‌دهد که هگزامرهای انسولین گلارژین را به آرامی و با پروفایل صاف و بدون پیک (Peakless) طی ۲۴ ساعت آزاد می‌کنند. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- کنترل قند خون پایه در بزرگسالان و کودکان مبتلا به دیابت نوع ۱ (در کنار انسولین سریع‌الاثر وعده‌های غذایی) [۱][۲][۵]
- کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ (به تنهایی یا در ترکیب با قرص‌های دیابت مانند متفورمین و امپاگلیفلوزین) [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع با ۱۰ واحد (یا ۰.۲ واحد به ازای هر کیلوگرم وزن بدن) زیرجلدی یک‌بار در روز در ساعت ثابت، سپس تنظیم دوز هر ۳ روز بر اساس قند خون ناشتا (هدف ناشتا: ۸۰ تا ۱۳۰) (مدت درمان: درمان مستمر تحت نظر متخصص غدد یا داخلی) [۱][۲][۵]
مستقل از وعده غذایی (نیازی به همزمانی با غذا ندارد) (برخلاف انسولین نوورپید یا رگولار که قبل از غذا زده می‌شوند، انسولین گلارژین انسولین پایه است و به ساعت غذا وابسته نیست.)
تزریق زیرجلدی در شکم، ران یا بازو (تزریق وریدی اکیداً ممنوع!) (هر بار محل تزریق را ۲ سانتی‌متر جابه‌جا کنید تا زیر پوست گلوله چربی (لیپوهیپرتروفی) ایجاد نشود و هرگز با انسولین دیگری مخلوط نکنید.)
قند خون خود را چک کنید و طبق دستور پزشک عمل نمایید؛ هرگز برای جبران نوبت فراموش‌شده دو برابر انسولین تزریق نکنید.
هر ۲۴ ساعت یک‌بار در یک ساعت کاملاً ثابت (مثلاً هر شب ساعت ۱۰) (مهم‌ترین اصل در تزریق لانتوس/بازالین، ثابت بودن ساعت تزریق در هر شبانه‌روز است.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (قابل استفاده تحت نظر متخصص غدد و زنان): کنترل دقیق قند در بارداری حیاتی است؛ تنظیم دوز انسولین در هر سه‌ماهه بارداری توسط متخصص انجام می‌شود. [۱][۲][۳]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (کاملاً ایمن در شیردهی): انسولین یک پپتید است که در صورت ورود جزئی به شیر، در دستگاه گوارش نوزاد هضم شده و افت قند در نوزاد ایجاد نمی‌کند (ممکن است مادر شیرده به دوز کمتری نیاز داشته باشد). [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- بروز اپیزود افت قند خون (هیپوگلیسمی فعال)
- تزریق وریدی یا استفاده در پمپ انسولین (انسولین گلارژین فقط زیرجلدی تزریق می‌شود)
- حساسیت مفرط به انسولین گلارژین یا متاکرزول موجود در محلول
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: پنهان کردن علائم هشداردهنده افت قند خون (مانند تپش قلب و لرزش دست)؛ تنها علامت باقی‌مانده «تعریق سرد» خواهد بود [۱][۲][۵]
پیامد بالینی: افزایش ریسک افت قند خون (با سولفونیل‌اوره) یا احتباس مایعات و ادم محیطی (با پیوگلیتازون)؛ نیازمند تنظیم دوز [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — انسولین گلارژین (Insulin Glargine)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/insulin.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 07338 | کد جهانی WHO ATC: A10BA02 (Insulin Glargine).