دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف لامیوودین زیدوودین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (فقط با تجویز پزشک متخصص): مصرف لامیوودین زیدوودین در دوران بارداری باید تحت نظر مستقیم پزشک معالج انجام شود.
۲. شیردهی (با مشورت پزشک در شیردهی): مصرف لامیوودین زیدوودین در دوران شیردهی باید با مشورت پزشک معالج و پایش شیرخوار انج
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱لامیوودین زیدوودین یک داروی ضدویروس اختصاصی است که با مهار آنزیم‌های تکثیر ویروس در داخل سلول، بار ویروسی را کاهش داده و دوره عفونت ویروسی (مانند تبخال، زونا، آنفلوانزا، هپاتیت B/C یا HIV) را کنترل و درمان می‌کند. [۱][۴]
مهار آنزیم‌های اختصاصی ویروسی (DNA پلیمراز، ترانس‌کریپتاز معکوس، پروتئاز، اینتگراز، NS5A/NS5B یا نورآمینیداز) و توقف همانندسازی ژنوم ویروس. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان عفونت مزمن ویروس هپاتیت B (HBV) با تکثیر فعال ویروسی و التهاب کبدی جهت مهار دائمی آنزیم HBV DNA پلیمراز [۱][۲][۵]
- درمان ضدرتروویروسی HIV-1 و پیشگیری قبل و بعد از مواجهه شغلی یا غیرشغلی با ویروس HIV (PrEP / PEP) [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع درمان با دوز پایه از (۱۵۰ میلی‌گرم/۳۰۰ میلی‌گرم) به شکل قرص در فواصل زمانی منظم شبانه‌روز (هر ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت بسته به نیمه‌عمر دارو) مطابق پروتکل درمانی «آنتیبیوتیک و ضدعفونت» (مدت درمان: بر اساس دوره تعیین‌شده توسط پزشک متخصص و ارزیابی پاسخ بالینی) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا با یک لیوان کامل آب (تضمین جذب کامل و پیشگیری از تحریک گوارشی.)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در فواصل ساعتی کاملاً دقیق (هر ۶، ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت) تا پایان آخرین قرص نسخه (قطع زودهنگام آنتیبیوتیک یا ضدویروس به محض بهبود ظاهر علائم، باعث عود شدید عفونت و ایجاد مقاومت دارویی می‌شود.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (فقط با تجویز پزشک متخصص): مصرف لامیوودین زیدوودین در دوران بارداری باید تحت نظر مستقیم پزشک معالج انجام شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک در شیردهی): مصرف لامیوودین زیدوودین در دوران شیردهی باید با مشورت پزشک معالج و پایش شیرخوار انجام شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت شدید به لامیوودین زیدوودین یا آنتی‌بیوتیک‌های هم‌خانواده
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): بدون تداخل مستقیم. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل در طول درمان عفونت ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — لامیوودین زیدوودین (Lamivudine/zidovudine)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 13743 | کد جهانی WHO ATC: J05AR01 (Lamivudine/zidovudine).