دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف لیراگلوتاید
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ممنوع در بارداری (حداقل ۲ ماه قبل از بارداری قطع شود)): در دوران بارداری مطلقاً ممنوع است. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قلم لیراگلوتاید (ویکتوزا / ساکسندا / لیراتاید) با تقلید هورمون طبیعی GLP-1 روده، ترشح انسولین وابسته به قند را تنظیم کرده، تخلیه معده را کند می‌سازد و با کاهش اشتها در مرکز سیری مغز به کنترل دیابت نوع ۲ و کاهش وزن کمک می‌کند. [۱][۴]
آنالوگ آسیله‌شده پپتید شبه‌گلوکاگون-۱ انسانی (GLP-1) با ۹۷٪ تشابه ساختاری که با اتصال به آلبومین پلاسما نیمه‌عمر ۱۳ ساعته می‌یابد. به صورت وابسته به گلوکز ترشح انسولین از سلول‌های بتا را افزایش و ترشح گلوکاگون از سلول‌های آلفا را مهار کرده و سرعت تخلیه معده و دریافت کالری را کاهش می‌دهد. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ به همراه کاهش ریسک حوادث قلبی-عروقی (سکته قلبی و مغزی) [۱][۲][۵]
- مدیریت مزمن اضافه وزن و چاقی (BMI بالای ۳۰ یا بالای ۲۷ همراه با دیابت/فشار خون/چربی خون) در کنار رژیم و ورزش [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع با ۰.۶ میلی‌گرم زیرجلدی روزانه به مدت ۱ هفته، سپس افزایش به ۱.۲ میلی‌گرم روزانه (و در صورت نیاز ۱.۸ میلی‌گرم روزانه) (مدت درمان: درمان مستمر تحت نظر متخصص غدد) [۱][۲][۵]
شروع حتماً از دوز ۰.۶ میلی‌گرم و افزایش هر هفته به میزان ۰.۶ میلی‌گرم (شروع ناگهانی با دوز بالا باعث تهوع و استفراغ بسیار شدید می‌شود؛ بدن باید هفته به هفته به دارو عادت کند.)
تزریق زیرجلدی در شکم، ران یا بازو (مستقل از ساعت غذا) (هر روز در یک ساعت ثابت تزریق شود؛ از تزریق وریدی یا عضلانی خودداری گردد.)
اگر بیش از ۳ روز متوالی تزریق لیراگلوتاید را قطع کردید، برای شروع مجدد دوباره از دوز پایه ۰.۶ میلی‌گرم آغاز کنید تا دچار استفراغ شدید نشوید.
هر ۲۴ ساعت یک‌بار در هر ساعت ثابت از شبانه‌روز (با یا بدون غذا) (نوشیدن آب کافی و خوردن وعده‌های غذایی کم‌حجم و کم‌چرب، تهوع هفته‌های اول را به حداقل می‌رساند.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ممنوع در بارداری (حداقل ۲ ماه قبل از بارداری قطع شود)): در دوران بارداری مطلقاً ممنوع است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه شخصی یا خانوادگی کارسینوم مدولاری تیروئید (MTC)
- سندرم نئوپلازی غدد درون‌ریز متعدد نوع ۲ (MEN 2)
- بارداری و سابقه پانکراتیت حاد
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: افزایش خطر افت قند خون؛ دوز انسولین یا سولفونیل‌اوره باید با نظر پزشک کاهش یابد [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — لیراگلوتاید (Liraglutide)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 22666 | کد جهانی WHO ATC: A10BJ02 (Liraglutide).