دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف ارلیستات
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ممنوع در دوران بارداری): کاهش وزن دارویی در بارداری مطلقاً ممنوع است. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (معمولاً سازگار با شیردهی با نظر پزشک): ارلیستات جذب سیستمیک یا ترشح شیری ناچیزی دارد و با نظر پزشک متخصص در د
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱کپسول اورلیستات (ونوستات / زنیکال) بدون ورود به خون، مستقیماً در روده آنزیم هضم‌کننده چربی (لیپاز) را مهار می‌کند تا حدود ۳۰ درصد از چربی موجود در وعده غذایی جذب نشده و از طریق مدفوع دفع گردد. [۱][۴]
مهارکننده برگشت‌پذیر و موضعی آنزیم‌های لیپاز معده و پانکراس در لومن لوله گوارش از طریق تشکیل پیوند کووالانسی با جایگاه سرین فعال لیپاز؛ جلوگیری از هیدرولیز تری‌گلیسیریدهای غذایی به اسیدهای چرب آزاد قابل جذب. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- مدیریت مزمن چاقی، کاهش وزن و جلوگیری از بازگشت وزن در بزرگسالان دارای BMI بالای ۳۰ (یا بالای ۲۷ همراه با دیابت، فشار خون یا چربی خون بالا) [۱][۲][۵]
- مهار آنزیم لیپاز معده و پانکراس و جلوگیری از جذب حدود ۳۰٪ از چربی‌های رژیم غذایی در روده [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲مصرف از دوزهای استاندارد (۱۲۰ میلی‌گرم، ۶۰ میلی‌گرم) به صورت کپسول مطابق زمان‌بندی قبل یا بعد از وعده غذایی (مدت درمان: در علائم حاد گوارشی ۳ تا ۷ روز؛ در بیماری‌های مزمن گوارشی/کبدی طبق دوره تعیین‌شده توسط متخصص گوارش) [۱][۲][۵]
همراه غذا یا تا ۳۰–۶۰ دقیقه بعد از غذا (همراه با هر وعده غذایی حاوی چربی یا حداکثر تا ۶۰ دقیقه بعد از غذا مصرف شود.)
بلع کامل کپسول با یک لیوان آب (از باز کردن یا جویدن کپسول خودداری شود) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در نوبت‌های منظم روزانه طبق دستور پزشک (حفظ غلظت موضعی یا سیستمیک دارو در دستگاه گوارش.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ممنوع در دوران بارداری): کاهش وزن دارویی در بارداری مطلقاً ممنوع است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (معمولاً سازگار با شیردهی با نظر پزشک): ارلیستات جذب سیستمیک یا ترشح شیری ناچیزی دارد و با نظر پزشک متخصص در دوران شیردهی قابل استفاده است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سندرم سوءجذب مزمن، کلستاز صفراوی و بارداری
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: کاهش شدید جذب سیکلوسپورین و لووتیروکسین؛ حداقل ۳ تا ۴ ساعت فاصله زمانی رعایت شود [۱][۲][۵]
تداخلات نیازمند فاصله زمانی یا تنظیم دوز
رعایت فاصله زمانیاورلیستات مانع جذب ویتامین‌های محلول در چربی می‌شود [۱، ۲، ۳]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — ارلیستات (Orlistat)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/orlistat.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 02283 | کد جهانی WHO ATC: A08AB01 (Orlistat).