دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف اکسیبوتینین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با تجویز پزشک متخصص): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص الزامی است. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (با مشورت پزشک): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص اکسیبوتینین با آرام کردن انقباضات غیرارادی عضله دیواره مثانه، ظرفیت نگهداری ادرار را افزایش داده و تکرر ادرار، احساس نیاز فوری به دستشویی و بی‌اختیاری ادراری را درمان می‌کند. [۱][۴]
آنتاگونیست رقابتی گیرنده‌های کولینرژیک موسکارینی (به‌ویژه زیرگروه M3 در عضله دترسور مثانه) که انقباضات غیرارادی دترسور را مهار و حجم مثانه در اولین احساس ادرار را افزایش می‌دهد. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان علائم دستگاه ادراری تحتانی ناشی از بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) یا سندرم مثانه بیش‌فعال (تکرر و بی‌اختیاری فوریتی ادرار) [۱][۲][۵]
- بهبود جریان ادرار، کاهش احتباس ادراری و کنترل علائم ارولوژیک [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع درمان با دوز پایه از (۵ میلی‌گرم) به شکل قرص در فواصل زمانی منظم شبانه‌روز (هر ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت بسته به نیمه‌عمر دارو) مطابق پروتکل درمانی «کلیه، مجاری ادراری و پروستات» (مدت درمان: بر اساس دوره تعیین‌شده توسط پزشک متخصص و ارزیابی پاسخ بالینی) [۱][۲][۵]
با شکم خالی (مگر در تحریک گوارشی) (با شکم خالی مصرف شود؛ مگر اینکه دارو باعث تحریک گوارشی گردد. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
روزی ۱ بار در ساعت ثابت (حفظ اثر یکنواخت بر عضلات مجاری ادراری.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با تجویز پزشک متخصص): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص الزامی است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- احتباس ادراری، گلوکوم زاویه بسته کنترل‌نشده و میاستنی گراویس
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تضاد اثر با داروهای آلزایمر و تشدید شدید خشکی دهان، یبوست، احتباس ادرار و گیجی با آنتی‌کولینرژیک‌ها [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — اکسیبوتینین (Oxybutynin)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/oxybutynin.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00935 | کد جهانی WHO ATC: G04BD04 (Oxybutynin).