دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف پانکراتین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (با تجویز مستقیم متخصص گوارش و زنان): مصرف پانکراتین در بارداری باید تحت نظر متخصص گوارش انجام شود. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (معمولاً سازگار با شیردهی با نظر پزشک): پانکراتین جذب سیستمیک یا ترشح شیری ناچیزی دارد و با نظر پزشک متخصص در
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص/کپسول پانکراتین آنزیم‌های طبیعی هضم غذا را تامین کرده و نفخ، سنگینی معده و سوءجذب ناشی از کم‌کاری لوزالمعده را برطرف می‌کند. [۱][۴]
تشکیل کمپلکس پلیمری با پروتئین‌های اگزودای سطح زخم پپتیک در pH اسیدی، تحریک ترشح بی‌کربنات و پروستاگلاندین‌های محافظ مخاطی. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان جایگزینی آنزیم‌های گوارشی (لیپاز، آمیلاز و پروتئاز) در نارسایی اگزوکرین پانکراس ناشی از پانکراتیت مزمن، فیبروز کیستیک (CF) یا جراحی برداشتن پانکراس/معده [۱][۲][۵]
- کمک به هضم کامل چربی‌ها، پروتئین‌ها و نشاسته و رفع سوءهاضمه، نفخ، سنگینی پس از غذا و اسهال چرب (استئاتوره) [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲مصرف از دوزهای استاندارد (۲۵۰۰۰ واحد، ۱۰۰۰۰ واحد) به صورت قرص مقاوم به اسید مطابق زمان‌بندی قبل یا بعد از وعده غذایی (مدت درمان: در علائم حاد گوارشی ۳ تا ۷ روز؛ در بیماری‌های مزمن گوارشی/کبدی طبق دوره تعیین‌شده توسط متخصص گوارش) [۱][۲][۵]
همراه غذا مصرف شود (همراه غذا مصرف شود. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
بلع کامل با آب (خرد کردن یا جویدن اکیداً ممنوع!) (خرد کردن یا جویدن قرص آهسته‌رهش/مقاوم به اسید باعث تخریب سامانه دارورسانی و آزادسازی ناگهانی کل دوز می‌شود.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در نوبت‌های منظم روزانه طبق دستور پزشک (حفظ غلظت موضعی یا سیستمیک دارو در دستگاه گوارش.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (با تجویز مستقیم متخصص گوارش و زنان): مصرف پانکراتین در بارداری باید تحت نظر متخصص گوارش انجام شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (معمولاً سازگار با شیردهی با نظر پزشک): پانکراتین جذب سیستمیک یا ترشح شیری ناچیزی دارد و با نظر پزشک متخصص در دوران شیردهی قابل استفاده است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به پانکراتین (Pancreatin) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): مصرف شیر و لبنیات تداخل منفی با جذب گوارشی این دارو ندارد. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — پانکراتین (Pancreatin)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/pancreatin.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00944 | کد جهانی WHO ATC: A02BC01 (Pancreatin).