دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف محلول دیالیز صفاقی
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (استفاده در اورژانس‌های بارداری تحت نظر متخصص): تجویز محلول دیالیز صفاقی در شرایط حیاتی و اورژانسی مادر باردا
۲. شیردهی (قابل استفاده در شرایط حاد درمانی): تحت نظارت پزشک در بیمارستان تجویز می‌گردد. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱محلول دیالیز صفاقی جهت اصلاح سریع اختلالات همودینامیک، حجم مایعات، اسید-باز یا مسمومیت‌های حاد در بخش بیمارستانی تجویز می‌شود. [۱][۴]
اثر مستقیم بر گیرنده‌های آدرنرژیک/کولینرژیک، کانال‌های یونی قلبی یا تعادل اسمزی و الکترولیتی پلاسما متناسب با فارماکولوژی Peritoneal Dialysis. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پاکسازی خون از سموم اورمیک (اوره و کراتینین)، خارج کردن مایعات اضافی (اولترافیلتراسیون) و اصلاح عدم تعادل الکترولیت‌ها و اسیدوز در بیماران مبتلا به نارسایی حاد یا مزمن کلیه (ESRD) [۱][۲][۵]
- ایجاد شیب اسمزی پایدار در حفره شکم جهت انجام دیالیز صفاقی سرپایی مستمر (CAPD) و دیالیز صفاقی خودکار (APD) [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲تجویز به فرم سرم / محلول تزریقی (۱۳.۶۲ g، ۲۲.۷ g، ۳۸.۶ g/۵.۶۷ g، ۲.۵٪) از مسیر مجاز (وریدی آهسته، انفوزیون در سرم، عضلانی عمیق یا زیرجلدی) بر اساس شدت علائم بالینی، وزن بیمار و وضعیت همودینامیک تحت نظارت پزشک (مدت درمان: تک‌نوبت در اورژانس یا دوره کوتاه بستری تا امکان تغییر به درمان خوراکی) [۱][۲][۵]
انفوزیون کنترل‌شده بر اساس فشار خون، برون‌ده ادراری و الکترولیت‌های سرم (رعایت سرعت دقیق انفوزیون برای پیشگیری از نوسانات خطرناک فشار خون و آریتمی قلبی الزامی است.)
رعایت سازگاری محلول و کنترل باز بودن رگ پیش از انفوزیون (از اختلاط داروهای ناسازگار (مانند سدیم بی‌کربنات با کلسیم یا کاتکول‌آمین‌ها) در یک مسیر وریدی خودداری شود.)
صرفاً تحت نظارت مستقیم تیم درمان در بیمارستان تجویز می‌گردد.
تجویز بر اساس پایش لحظه‌ای علائم حیاتی و آزمایش‌های بیمارستانی (تنظیم دوز توسط پزشک اورژانس، قلب یا متخصص مراقبت‌های ویژه انجام می‌شود.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (استفاده در اورژانس‌های بارداری تحت نظر متخصص): تجویز محلول دیالیز صفاقی در شرایط حیاتی و اورژانسی مادر باردار صرفاً طبق پروتکل بیمارستانی و تحت نظر متخصص انجام می‌شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (قابل استفاده در شرایط حاد درمانی): تحت نظارت پزشک در بیمارستان تجویز می‌گردد. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- موارد منع مصرف اختصاصی محلول دیالیز صفاقی بر اساس وضعیت همودینامیک و الکترولیتی بیمار
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: همواره لیست داروهای مصرفی خود را با پزشک یا داروساز بررسی نمایید.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — محلول دیالیز صفاقی (Peritoneal Dialysis)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/peritoneal.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00690 | کد جهانی WHO ATC: V03AB01 (Peritoneal Dialysis).