دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف پیوگلیتازون
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (در دوران بارداری انسولین جایگزین شود): کنترل استاندارد قند خون در دوران بارداری با انسولین انجام می‌شود. [۱،
۲. شیردهی (پرهیز یا احتیاط در شیردهی): مصرف پیوگلیتازون در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود یا نیازمند جایگزینی با درمان ایمن
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص پیوگلیتازون مقاومت سلول‌های عضلانی، کبد و بافت چربی به انسولین را برطرف کرده و حساسیت بدن به انسولین طبیعی خود را افزایش می‌دهد. [۱][۴]
آگونیست انتخابی گیرنده هسته‌ای فعال‌شده با تکثیرکننده پراکسی‌زوم گاما (PPAR-γ) در بافت چربی، عضله اسکلتی و کبد که رونویسی ژن‌های حساس به انسولین (GLUT4 و آدیپونکتین) را افزایش و گلوکونئوژنز کبدی را کاهش می‌دهد. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- کنترل قند خون (کاهش قند ناشتا، قند پس از غذا و HbA1c) در بزرگسالان مبتلا به دیابت شیرین نوع ۲ در کنار رژیم غذایی و ورزش [۱][۲][۵]
- پیشگیری از عوارض میکروواسکولار دیابت (آسیب شبکیه چشم، کلیه و اعصاب محیطی) و عوارض قلبی-عروقی در درمان تک‌دارویی یا ترکیبی [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲۱۵ تا ۳۰ میلی‌گرم خوراکی یک‌بار در روز (همراه یا بدون غذا؛ حداکثر ۴۵ میلی‌گرم در روز) (مدت درمان: طبق تقویم درمانی یا به صورت درمان نگهدارنده همراه با پایش آزمایشگاهی دوره‌ای) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد) (مصرف دارو با غذا یا شکم خالی تفاوتی ندارد. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
یک یا دو بار در روز در ساعت ثابت (هماهنگی با متابولیسم روزانه گلوکز.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (در دوران بارداری انسولین جایگزین شود): کنترل استاندارد قند خون در دوران بارداری با انسولین انجام می‌شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (پرهیز یا احتیاط در شیردهی): مصرف پیوگلیتازون در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود یا نیازمند جایگزینی با درمان ایمن شیردهی طبق نظر متخصص غدد است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- دیابت نوع ۱ و کتواسیدوز دیابتی (DKA)
- نارسایی احتقانی قلب (NYHA Class III-IV)، سرطان فعال مثانه و بیماری فعال کبدی
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: افزایش احتمال هیپوگلیسمی؛ ممکن است نیاز به کاهش دوز سولفونیل‌اوره یا انسولین باشد [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — پیوگلیتازون (Pioglitazone)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 05217 | کد جهانی WHO ATC: A10BG03 (Pioglitazone).