دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف پیرفنیدون
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (قابل ادامه صرفاً با تجویز مستقیم و پایش فوق‌تخصص روماتولوژی/پیوند): فقط با نظر مستقیم فوق‌تخصص معالج تنظیم م
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): طبق نظر فوق‌تخصص معالج تصمیم‌گیری شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص/کپسول پیرفنیدون با مهار تولید کلاژن اضافی و فاکتورهای رشد فیبروزدهنده در بافت ریه، روند سفت شدن و زخم شدن ریه را در بیماری فیبروز ریوی ایدئوپاتیک (IPF) کند می‌سازد. [۱][۴]
مهار سنتز و فعالیت فاکتور رشد تبدیل‌کننده بتا (TGF-β) و فاکتور نکروز تومور آلفا (TNF-α) و کاهش تکثیر فیبروبلاست‌ها و رسوب ماتریکس کلاژن در پارانشیم ریه. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان فیبروز ایدیوپاتیک ریوی (Idiopathic Pulmonary Fibrosis — IPF) جهت کند کردن روند اسکار و سفت شدن بافت ریه [۱][۲][۵]
- کاهش سرعت افت ظرفیت حیاتی اجباری ریه (FVC) و حفظ عملکرد تنفسی در بیماران مبتلا به فیبروز ریه [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع با دوز پایین از (۲۰۰ میلی‌گرم) و تیتراسیون پله‌ای هر ۱ تا ۲ هفته بر اساس پاسخ بالینی و تحمل بیمار تحت نظر متخصص مغز و اعصاب یا روان‌پزشک (مدت درمان: درمان نگهدارنده مستمر طبق پروتکل تخصصی؛ قطع ناگهانی دارو مطلقاً ممنوع است) [۱][۲][۵]
حتماً همراه با وعده غذایی (برای کاهش تهوع، دل‌پیچه یا گرگرفتگی) (حفظ جذب یکنواخت و کاهش عوارض گوارشی.)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات کاملاً ثابت (هر ۱۲ ساعت یا هر ۲۴ ساعت طبق نسخه فوق‌تخصص) (در داروهای پیوند عضو و خودایمنی، حتی چند ساعت تاخیر در مصرف دارو می‌تواند سطح خونی دارو را مختل کند.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (قابل ادامه صرفاً با تجویز مستقیم و پایش فوق‌تخصص روماتولوژی/پیوند): فقط با نظر مستقیم فوق‌تخصص معالج تنظیم می‌شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): طبق نظر فوق‌تخصص معالج تصمیم‌گیری شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- عفونت‌های شدید و فعال کنترل‌نشده
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: فلووکسامین و سیپروفلوکساسین سطح پیرفنیدون را به شدت بالا می‌برند (ممنوع)؛ سیگار کشیدن آنزیم CYP1A2 را القاء کرده و اثر پیرفنیدون را ۵۰٪ از بین می‌برد (ترک کامل سیگار الزامی است!) [۱][۲][۵]
پیامد بالینی: تزریق واکسن زنده در بیماران تحت درمان با سرکوب‌کننده‌های ایمنی به دلیل خطر عفونت منتشر ممنوع است [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — پیرفنیدون (Pirfenidone)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 24097 | کد جهانی WHO ATC: L01EA01 (Pirfenidone).