دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف سورفکتانت ریوی
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با نظر متخصص در شرایط بیمارستانی): طبق اندیکاسیون تخصصی بیمارستانی. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (طبق نظر پزشک متخصص): پس از رفع اثر بیهوشی یا تصویربرداری بلامانع است. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱ویال سورفکتانت ریوی حاوی سورفاکتانت طبیعی ریه است که در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) از طریق لوله تراشه به داخل ریه نوزادان نارس تزریق می‌شود تا کیسه‌های هوایی ریه نوزاد باز بمانند و تنفس ممکن شود. [۱][۴]
جایگزینی فسفولیپیدها (دی‌پالمیتوئیل فسفاتیدیل‌کولین) و پروتئین‌های آب‌گریز سورفاکتانت (SP-B و SP-C) در سطح آلوئول‌های ریه نوزاد نارس که کشش سطحی آلوئولی را کاهش داده و از کلاپس آلوئول‌ها در پایان بازدم (آتلکتازی) جلوگیری می‌کند. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پیشگیری و درمان سندرم زجر تنفسی نوزادان (RDS / بیماری غشای هیالن) در نوزادان نارس دارای کمبود سورفاکتانت ریوی (تزریق از طریق لوله تراشه) [۱][۲][۵]
- کاهش کشش سطحی کیسه‌های هوایی (آلوئول‌ها)، جلوگیری از روی هم خوابیدن ریه (آتلکتازی) و بهبود اکسیژن‌رسانی در بخش NICU [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع درمان با دوز پایه از (۲۷ میلی‌گرم/۱ میلی‌لیتر) به شکل سوسپانسیون در فواصل زمانی منظم شبانه‌روز (هر ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت بسته به نیمه‌عمر دارو) مطابق پروتکل درمانی «داروهای تخصصی و بیمارستانی» (مدت درمان: بر اساس دوره تعیین‌شده توسط پزشک متخصص و ارزیابی پاسخ بالینی) [۱][۲][۵]
مطابق پروتکل ناشتایی (NPO) یا دستور مرکز درمانی (توسط تیم پزشکی در بیمارستان یا مرکز تصویربرداری/واکسیناسیون مدیریت می‌شود.)
تکان دادن بطری پیش از مصرف و اندازه‌گیری دقیق با پیمانه مدرج استاندارد (نه قاشق خانگی) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
طبق پروتکل بیمارستانی (پایش علائم حیاتی حین و پس از تجویز الزامی است.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با نظر متخصص در شرایط بیمارستانی): طبق اندیکاسیون تخصصی بیمارستانی. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (طبق نظر پزشک متخصص): پس از رفع اثر بیهوشی یا تصویربرداری بلامانع است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به سورفکتانت ریوی (Pulmonary Surfactant) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: همواره لیست داروهای مصرفی خود را با پزشک یا داروساز بررسی نمایید.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — سورفکتانت ریوی (Pulmonary Surfactant)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/pulmonary.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 21266 | کد جهانی WHO ATC: V03AB01 (Pulmonary Surfactant).