دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف ریزدرونیت
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ممنوع در دوران بارداری): در دوران بارداری مصرف نشود. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص ریزدرونیت با مهار سلول‌های تخریب‌کننده استخوان (استئوکلاست‌ها)، روند پوکی استخوان را متوقف کرده، تراکم معدنی استخوان‌ها را افزایش می‌دهد و خطر شکستگی مهره‌های ستون فقرات و استخوان لگن را کاهش می‌دهد. [۱][۴]
بیس‌فسفونات پیریدینیل/آمینو نیتروژن‌دار که با میل ترکیبی بالا به کریستال‌های هیدروکسی‌آپاتیت در ماتریکس استخوان متصل شده و با مهار آنزیم فارنسیل پیروفسفات سنتاز (FPPS) در مسیر موالونات درون استئوکلاست‌ها، فعالیت بازجذب استخوانی را مهار و آپوپتوز استئوکلاست‌ها را القاء می‌کند. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان و پیشگیری از پوکی استخوان (استئوپروز) در زنان پس از یائسگی و کاهش شکستگی مهره‌ها و گردن ران (لگن) [۱][۲][۵]
- درمان پوکی استخوان در مردان در معرض خطر شکستگی [۱][۲][۵]
- پیشگیری و درمان پوکی استخوان ناشی از مصرف طولانی‌مدت کورتون‌ها (گلوکوکورتیکوئیدها) [۱][۲][۵]
- درمان بیماری پاژه استخوان (Paget’s Disease) [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲تنظیم دقیق دوز از (۳۵ میلی‌گرم) بر اساس پاسخ هورمونی/متابولیک و آزمایش‌های دوره‌ای تحت نظر متخصص غدد یا زنان (مدت درمان: طبق تقویم درمانی یا به صورت درمان نگهدارنده همراه با پایش آزمایشگاهی دوره‌ای) [۱][۲][۵]
حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از صبحانه با یک لیوان آب (برای افزایش فراهمی زیستی، حداقل نیم ساعت (برای ایباندرونیک حداقل یک ساعت) قبل از صبحانه و با یک لیوان آب مصرف شود. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
بلع کامل قرص در حالت ایستاده یا نشسته؛ تا ۳۰ دقیقه پس از خوردن قرص مطلقاً دراز نکشید! (جویدن، مکیدن یا دراز کشیدن بلافاصله پس از مصرف قرص باعث برگشت دارو به مری و ایجاد زخم شدید مری (ازوفاژیت) می‌شود.)
اگر قرص هفتگی را در روز مشخص فراموش کردید، صبح روز بعد به محض بیدار شدن به صورت ناشتا ۱ عدد بخورید و سپس در هفته بعد به همان روز اصلی قبلی خود برگردید (هرگز ۲ قرص در یک روز نخورید).
یک‌بار در هفته (قرص ۳۵ میلی‌گرم ریسدرونات / ۷۰ میلی‌گرم آلندرونات) در یک روز ثابت صبح ناشتا (رعایت قانون ۳۰ دقیقه ایستادن/نشستن پس از بلع ناشتا با آب لوله‌کشی.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ممنوع در دوران بارداری): در دوران بارداری مصرف نشود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- تنگی یا اختلال حرکتی مری (مانند آشالازی) که تخلیه مری را به تاخیر می‌اندازد
- ناتوانی بیمار در ایستادن یا نشستن صاف به مدت حداقل ۳۰ دقیقه
- هیپوکلسمی (پایین بودن کلسیم خون — ابتدا باید کمبود کلسیم و ویتامین D اصلاح شود)
- نارسایی شدید کلیوی (کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه)
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: افزایش هم‌افزای خطر تحریک، التهاب و زخم مخاط مری و معده [۱][۲][۵]
تداخلات نیازمند فاصله زمانی یا تنظیم دوز
رعایت فاصله زمانیتشکیل کمپلکس نامحلول و توقف کامل جذب گوارشی دارو [۱، ۲، ۳]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — ریزدرونیت (Risedronate)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 06104 | کد جهانی WHO ATC: H02AB06 (Risedronate).