دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف ریواروکسابان
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم متخصص قلب و زنان): مصرف ریواروکسابان در دوران بارداری باید صرفاً تحت نظر مستقیم متخصص قل
۲. شیردهی (ممنوع در دوران شیردهی): مصرف ریواروکسابان در دوران شیردهی به دلیل ترشح در شیر یا احتمال عوارض برای شیرخوار مم
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱ریواروکسابان با مهار فاکتورهای انعقادی یا چسبندگی پلاکت‌ها، از تشکیل لخته خطرناک در رگ‌های پا، ریه، مغز یا استنت‌های قلبی جلوگیری می‌نماید. [۱][۴]
تعدیل اختصاصی مسیرهای همودینامیک، رئولوژیک، هموستاتیک یا الکتروفیزیولوژیک قلب و عروق متناسب با فارماکولوژی Rivaroxaban. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پیشگیری و درمان ترومبوز وریدهای عمقی پا (DVT) و آمبولی ریه (PE) و جلوگیری از عود لخته خون [۱][۲][۵]
- پیشگیری از سکته مغزی و آمبولی سیستمیک در بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) یا دارای دریچه‌های مصنوعی قلب (در وارفارین و هپارین) [۱][۲]
- پیشگیری از تشکیل لخته وریدی پس از جراحی‌های بزرگ ارتوپدی (تعویض مفصل زانو و لگن) و در بیماران بستری کم‌تحرک [۲][۳][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲در کلیرانس کراتینین بالای ۵۰ (CrCl > 50 mL/min): روزی ۱ عدد قرص ۲۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز حتماً همراه با وعده شام | در CrCl بین ۱۵ تا ۵۰: روزی ۱ عدد قرص ۱۵ میلی‌گرم همراه با وعده شام (مدت درمان: درمان مستمر و دائمی ضدانعقاد تحت نظر متخصص قلب) [۱][۲][۵]
وابسته به شکل دارویی و دوز مصرفی (دوز ۱۰ میلی‌گرم: (با یا بدون غذا) | دوز ۱۵ و ۲۰ میلی‌گرم: (الزاماً با غذا) | دوزهای بالای ۱۰ میلی‌گرم (۱۵ و ۲۰ میلی‌گرم): (الزاماً همراه غذا جهت افزایش فراهمی زیستی) — تفکیک دوز در جدول مرجع: دوز ۱۰ میلی‌گرم ریواروکسابان با یا بدون غذا جذب کامل دارد ، اما دوزهای ۱۵ و ۲۰ میلی‌گرم برای جذب کافی (۸۰٪ به بالا) حتماً باید همراه با غذا مصرف شوند ..)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات ثابت روزانه طبق دستور متخصص قلب (کنترل پیوسته ۲۴ ساعته همودینامیک.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم متخصص قلب و زنان): مصرف ریواروکسابان در دوران بارداری باید صرفاً تحت نظر مستقیم متخصص قلب و زنان تنظیم شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (ممنوع در دوران شیردهی): مصرف ریواروکسابان در دوران شیردهی به دلیل ترشح در شیر یا احتمال عوارض برای شیرخوار ممنوع است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به ریواروکسابان (Rivaroxaban) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): مصرف شیر و لبنیات تداخل منفی با جذب گوارشی این دارو ندارد. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — ریواروکسابان (Rivaroxaban)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 17597 | کد جهانی WHO ATC: B01AF01 (Rivaroxaban).