دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف سلنیوم تزریقی
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم پزشک متخصص): مصرف در بارداری نیازمند بررسی دقیق رده ایمنی توسط متخصص است. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (با مشورت پزشک در شیردهی): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱فرم تزریقی سلنیوم تزریقی جهت جبران سریع کمبود شدید ویتامین یا ریزمغذی در بیمارانی که جذب گوارشی مختل دارند یا نیازمند دریافت паренترال هستند تجویز می‌گردد. [۱][۴]
تامین паренترال کوآنزیم‌ها، ویتامین‌های محلول در چربی/آب یا عناصر کمیاب ضروری برای واکنش‌های آنزیمی، متابولیسم سلولی، هماتوپوئز و هموستاز کلسیم-فسفر. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- تامین عناصر کمیاب ضروری (سلنیوم، روی، مس، منگنز و کروم) در بیماران تحت تغذیه کامل وریدی (TPN) جهت پیشگیری از علائم کمبود [۱][۲][۵]
- حمایت از آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی (گلوتاتیون پراکسیداز)، متابولیسم هورمون‌های تیروئید و ترمیم بافتی در بیماران بدحال (ICU) و سوختگی [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲تجویز به فرم آمپول / ویال تزریقی (۵۰ میکروگرم/۱ میلی‌لیتر) از مسیر مجاز (وریدی آهسته، انفوزیون در سرم، عضلانی عمیق یا زیرجلدی) بر اساس شدت علائم بالینی، وزن بیمار و وضعیت همودینامیک تحت نظارت پزشک (مدت درمان: تک‌نوبت در اورژانس یا دوره کوتاه بستری تا امکان تغییر به درمان خوراکی) [۱][۲][۵]
تزریق دقیق مطابق مسیر درج‌شده روی آمپول/ویال (زیرجلدی، عضلانی یا وریدی) (رعایت مسیر صحیح تزریق از بروز عوارض موضعی و سیستمیک جلوگیری می‌کند.)
رعایت استریلیتی کامل و آسپیراسیون پیش از تزریق عضلانی آمپول‌های روغنی (اطمینان از عدم ورود نوک سوزن به داخل عروق خونی پیش از تزریق عضلانی.)
در صورت فراموشی یا تاخیر، به ویژه در داروهای هورمونی و باروری، فوراً با پزشک معالج هماهنگ کنید.
مطابق برنامه زمانی و تقویم تجویزشده توسط پزشک معالج (در هورمون‌های باروری (IVF) ساعت دقیق تزریق (مثلاً آمپول HCG یا ستروрелиکس) باید با دقت ساعت و دقیقه رعایت شود.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم پزشک متخصص): مصرف در بارداری نیازمند بررسی دقیق رده ایمنی توسط متخصص است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک در شیردهی): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت مفرط به سلنیوم تزریقی یا اجزای فرمولاسیون آمپول
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: پیش از تزریق، فهرست کامل داروهای مصرفی بیمار توسط پزشک بررسی گردد [۱][۲]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — سلنیوم تزریقی (Selenium)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/selenium.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 18407 | کد جهانی WHO ATC: D01AC01 (Selenium).