دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف سیلدنافیل
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً در پرفشاری شریان ریوی بارداری با تجویز مستقیم فوق‌تخصص قلب و ریه): فقط برای اندیکاسیون پرفشاری شریان ر
۲. شیردهی (فقط با نظر فوق‌تخصص در PAH): کاربرد عمومی در زنان ندارد. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص سیلدنافیل با مهار آنزیم PDE5 و افزایش جریان خون در پاسخ به تحریک عصبی، برای درمان اختلال نعوظ در مردان و همچنین کاهش فشار خون شریان ریوی (PAH) کاربرد دارد. [۱][۴]
مهار انتخابی آنزیم فسفودی‌استراز نوع ۵ (PDE5) اختصاصی گوانوزین مونوفسفات حلقوی (cGMP) در جسم غاری (Corpus Cavernosum)، استرومای پروستات/مثانه و بستر عروقی ریه. در حضور نیتریک اکساید (NO) درون‌زاد، تجزیه cGMP را متوقف کرده و باعث شل شدن عضلات صاف عروقی و وازودیلاتاسیون می‌شود. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان اختلال نعوظ (Erectile Dysfunction — ED) در مردان بزرگسال [۱][۲][۵]
- درمان پرفشاری شریانی ریوی (Pulmonary Arterial Hypertension — PAH) جهت بهبود ظرفیت ورزشی و همودینامیک ریوی [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲دوز معمول: ۵۰ میلی‌گرم خوراکی حدود ۱ ساعت (بین ۳۰ دقیقه تا ۴ ساعت) پیش از فعالیت جنسی؛ بر اساس پاسخ و تحمل قابل تنظیم به ۲۵ یا حداکثر ۱۰۰ میلی‌گرم — حداکثر مجاز: فقط ۱ بار در هر ۲۴ ساعت! (در سالمندان بالای ۶۵ سال و بیماران کلیوی/کبدی یا مصرف‌کنندگان تامسولوسین دوز شروع ۲۵ میلی‌گرم است) (مدت درمان: مصرف بر حسب نیاز (حداکثر ۱ نوبت در شبانه‌روز)) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد) (غذای چرب سرعت جذب سیلدنافیل را کم کرده و شروع اثر را تا ۱ ساعت به تاخیر می‌اندازد.)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از نیاز (یا هر ۸ ساعت در فشار خون شریان ریه) (حداکثر یک نوبت در هر ۲۴ ساعت مجاز است.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً در پرفشاری شریان ریوی بارداری با تجویز مستقیم فوق‌تخصص قلب و ریه): فقط برای اندیکاسیون پرفشاری شریان ریه (PAH) تحت نظر فوق‌تخصص ارزیابی می‌شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (فقط با نظر فوق‌تخصص در PAH): کاربرد عمومی در زنان ندارد. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- مصرف همزمان (به‌طور منظم یا متناوب) با هر شکل از نیترات‌های قلبی (نیتروگلیسیرین، نیتروکانتین، ایزوسورباید) — فاصله حداقل ۲۴ ساعت برای سیلدنافیل و ۴۸ ساعت برای تادالافیل الزامی است!
- سکته قلبی یا سکته مغزی در ۳ تا ۶ ماه اخیر، آنژین ناپایدار یا افت شدید فشار خون (زیر ۹۰/۵۰)
- سابقه نوروپاتی اپتیک ایسکمیک قدامی غیرشریانی (NAION — آسیب عصب بینایی)
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تجمع شدید cGMP و سقوط ناگهانی و مرگبار فشار خون (ممنوعیت مطلق!) [۱][۲][۵]
پیامد بالینی: افت فشار خون وضعیتی و سرگیجه شدید؛ حداقل ۴ تا ۶ ساعت فاصله زمانی رعایت شود [۱][۲][۵]
پیامد بالینی: مهار شدید CYP3A4 و افزایش چندبرابری غلظت پلاسمایی دارو [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — سیلدنافیل (Sildenafil)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/sildenafil.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 01780 | کد جهانی WHO ATC: G04BE03 (Sildenafil).