دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف سیتاگلیپتین متفورمین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (در دوران بارداری انسولین جایگزین شود): کنترل استاندارد قند خون در دوران بارداری با انسولین انجام می‌شود. [۱،
۲. شیردهی (پرهیز یا احتیاط در شیردهی): مصرف سیتاگلیپتین متفورمین در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود یا نیازمند جایگزینی با در
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص سیتاگلیپتین متفورمین با افزایش عمر هورمون‌های طبیعی اینکرتین در بدن، به لوزالمعده کمک می‌کند تا فقط زمانی که قند خون بالاست انسولین ترشح کند؛ بنابراین به تنهایی باعث افت قند خون یا چاقی نمی‌شود. [۱][۴]
مهار انتخابی و رقابتی آنزیم دی‌پپتیدیل پپتیداز-۴ (DPP-4) که تخریب هورمون‌های اینکرتین درون‌زاد (GLP-1 و GIP) را متوقف کرده و به صورت وابسته به گلوکز ترشح انسولین را افزایش و ترشح گلوکاگون را مهار می‌کند. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- کنترل قند خون (کاهش قند ناشتا، قند پس از غذا و HbA1c) در بزرگسالان مبتلا به دیابت شیرین نوع ۲ در کنار رژیم غذایی و ورزش [۱][۲][۵]
- پیشگیری از عوارض میکروواسکولار دیابت (آسیب شبکیه چشم، کلیه و اعصاب محیطی) و عوارض قلبی-عروقی در درمان تک‌دارویی یا ترکیبی [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲تنظیم دقیق دوز از (۵۰ میلی‌گرم/۱۰۰۰ میلی‌گرم، ۵۰۰MG، ۵۰ میلی‌گرم/۵۰۰ میلی‌گرم) بر اساس پاسخ هورمونی/متابولیک و آزمایش‌های دوره‌ای تحت نظر متخصص غدد یا زنان (مدت درمان: طبق تقویم درمانی یا به صورت درمان نگهدارنده همراه با پایش آزمایشگاهی دوره‌ای) [۱][۲][۵]
وابسته به شکل دارویی و دوز مصرفی (Metformin: همراه با غذا (کاهش تحریک گوارشی) | Sitagliptin: همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
یک یا دو بار در روز در ساعت ثابت (هماهنگی با متابولیسم روزانه گلوکز.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (در دوران بارداری انسولین جایگزین شود): کنترل استاندارد قند خون در دوران بارداری با انسولین انجام می‌شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (پرهیز یا احتیاط در شیردهی): مصرف سیتاگلیپتین متفورمین در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود یا نیازمند جایگزینی با درمان ایمن شیردهی طبق نظر متخصص غدد است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- دیابت نوع ۱ و کتواسیدوز دیابتی (DKA)
- نارسایی شدید کلیوی (eGFR زیر ۳۰) و اسیدوز متابولیک
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: افزایش احتمال هیپوگلیسمی؛ ممکن است نیاز به کاهش دوز سولفونیل‌اوره یا انسولین باشد [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — سیتاگلیپتین متفورمین (Sitagliptin/metformin)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 15478 | کد جهانی WHO ATC: A10BA02 (Sitagliptin/metformin).