دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف سدیم پیکوسولفات
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ایمن یا قابل استفاده با تجویز پزشک معالج): با نظر پزشک زنان مصرف شود. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی): اکثر داروهای گوارشی در شیردهی ایمن هستند. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱سدیم پیکوسولفات با نگه داشتن آب در داخل روده یا تحریک حرکات دودی روده بزرگ، یبوست را برطرف کرده و دفع مدفوع را آسان می‌سازد. [۱][۴]
تنظیم اسمزی، حرکتی یا مخاطی دستگاه گوارش متناسب با فارماکولوژی Sodium Picosulfate. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان یبوست حاد و مزمن و تسهیل دفع در بیمارانی که باید از زور زدن هنگام اجابت مزاج پرهیز کنند (پس از جراحی، هموروئید، شقاق مقعد یا بیماری قلبی) [۱][۲][۵]
- تخلیه و پاکسازی کامل روده بزرگ (Bowel Preparation) پیش از انجام کولونوسکوپی، رادیوگرافی شکم یا اعمال جراحی روده [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲۵ تا ۱۰ میلی‌گرم (معادل ۱۰ تا ۲۰ قطره خوراکی رقیق‌شده در کمی آب) یک‌بار در روز شب هنگام خواب (اثر ملین ۶ تا ۱۲ ساعت بعد در صبح روز بعد ظاهر می‌شود) (مدت درمان: حداکثر ۵ تا ۷ روز متوالی بدون تجویز پزشک (مصرف طولانی‌مدت باعث تنبلی روده و افت پتاسیم خون می‌شود)) [۱][۲][۵]
همراه با آب کافی (بهینه‌سازی اثر موضعی و حرکتی در معده و روده.)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
طبق دستور پزشک (هماهنگی با فیزیولوژی گوارش.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ایمن یا قابل استفاده با تجویز پزشک معالج): با نظر پزشک زنان مصرف شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی): اکثر داروهای گوارشی در شیردهی ایمن هستند. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به سدیم پیکوسولفات (Sodium Picosulfate) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): بدون تداخل مستقیم. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — سدیم پیکوسولفات (Picosulfate)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/sodium.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 51492 | کد جهانی WHO ATC: V03AB01 (Picosulfate).