دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف تاموکسیفن
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ممنوع در صورت وقوع بارداری): مصرف در دوران بارداری مطلقاً ممنوع است. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (پرهیز در شیردهی (کاهش‌دهنده ترشح شیر)): می‌تواند ترشح پرولاکتین و شیر مادر را کاهش دهد. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص تاموکسیفن گیرنده‌های استروژن را در سلول‌های بافت پستان مسدود می‌کند تا مانع رشد و عود تومورهای پستان وابسته به هورمون شود. [۱][۴]
تعدیل‌کننده انتخابی گیرنده استروژن (SERM) با اثر آگونیستی بر استخوان و متابولیسم لیپید (کاهش کلسترول LDL و حفظ تراکم استخوان) و اثر آنتاگونیستی بر بافت پستان. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان کمکی (Adjuvant) و پیشگیری از عود سرطان پستان گیرنده هورمونی مثبت (ER+/PR+) و درمان سرطان پستان پیشرفته یا متاستاتیک [۱][۲][۵]
- مهار اثر تکثیری استروژن بر بافت پستان در چارچوب هورمون‌درمانی تخصصی آنکولوژی [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲تنظیم دقیق دوز از (۱۰ میلی‌گرم، ۲۰ میلی‌گرم) بر اساس پاسخ هورمونی/متابولیک و آزمایش‌های دوره‌ای تحت نظر متخصص غدد یا زنان (مدت درمان: طبق تقویم درمانی یا به صورت درمان نگهدارنده همراه با پایش آزمایشگاهی دوره‌ای) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد) (مصرف دارو با غذا یا شکم خالی تفاوتی ندارد. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه می‌شود).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
روزی ۱ عدد در ساعت ثابت (مصرف منظم روزانه برای حفظ سطح سرمی پایدار.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ممنوع در صورت وقوع بارداری): مصرف در دوران بارداری مطلقاً ممنوع است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (پرهیز در شیردهی (کاهش‌دهنده ترشح شیر)): می‌تواند ترشح پرولاکتین و شیر مادر را کاهش دهد. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- بارداری و بیماری فعال یا سابقه نارسایی کبدی
- خونریزی رحمی غیرطبیعی با علت نامشخص
- سابقه لخته خون در وریدهای عمقی پا (DVT)، آمبولی ریه یا ترومبوز ورید شبکیه چشم
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: جلوگیری از تبدیل تاموکسیفن به متابولیت فعال آن (اندوکسیفن) و از بین رفتن اثر ضدسرطان دارو! (ونلافاکسین یا سیتالوپرام جایگزین شوند) [۱][۲][۵]
پیامد بالینی: تضاد فارماکولوژیک در اتصال به گیرنده استروژن [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — تاموکسیفن (Tamoxifen)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/tamoxifen.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 01193 | کد جهانی WHO ATC: L01EA01 (Tamoxifen).