دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف تامسولوسین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با تجویز پزشک متخصص): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص الزامی است. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (با مشورت پزشک): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱کپسول/قرص تامسولوسین با شل کردن عضلات صاف غده پروستات و خروجی مثانه، مسیر خروج ادرار را باز کرده و علائم بزرگی خوش‌خیم پروستات و دفع سنگ‌های حالب را تسهیل می‌کند. [۱][۴]
آنتاگونیست رقابتی گیرنده‌های آلفا-۱ آدرنرژیک پس‌سیناپسی (با انتخاب‌پذیری بالا نسبت به زیرگروه α1A و α1D در استرومای پروستات، کپسول پروستات و گردن مثانه و حداقل اثر بر عروق محیطی) که تون عضله صاف مجرای ادرار را کاهش و سرعت حداکثر جریان ادرار (Qmax) را افزایش می‌دهد. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان علائم دستگاه ادراری تحتانی ناشی از بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) یا سندرم مثانه بیش‌فعال (تکرر و بی‌اختیاری فوریتی ادرار) [۱][۲][۵]
- بهبود جریان ادرار، کاهش احتباس ادراری و کنترل علائم ارولوژیک [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
- تسهیل دفع دارویی سنگ‌های حالب تحتانی (Medical Expulsive Therapy) — علت تجویز: شل کردن عضلات صاف انتهای حالب (میزنای) به دلیل تراکم بالای گیرنده‌های آلفا-1D و کمک به عبور سنگ به داخل مثانه. [۱][۲]
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲روزی ۱ عدد کپسول ۰.۴ میلی‌گرم یک‌بار در روز، دقیقاً ۳۰ دقیقه پس از یک وعده غذایی ثابت هر روز (ترجیحاً ۳۰ دقیقه بعد از شام یا ناهار) (مدت درمان: در بزرگی پروستات: درمان نگهدارنده بلندمدت | در دفع سنگ حالب: ۲ تا ۴ هفته تا دفع سنگ) [۱][۲][۵]
۳۰ دقیقه بعد از وعده غذایی ثابت (هر روز ۳۰ دقیقه بعد از یک وعده غذایی یکسان و ثابت مصرف شود.)
بلع کامل با آب (خرد کردن یا جویدن اکیداً ممنوع!) (خرد کردن یا جویدن قرص آهسته‌رهش/مقاوم به اسید باعث تخریب سامانه دارورسانی و آزادسازی ناگهانی کل دوز می‌شود.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
روزی ۱ بار در ساعت ثابت (حفظ اثر یکنواخت بر عضلات مجاری ادراری.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با تجویز پزشک متخصص): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص الزامی است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه افت فشار خون وضعیتی شدید
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: افت شدید فشار خون و سرگیجه وضعیتی [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — تامسولوسین (Tamsulosin)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/tamsulosin.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 01923 | کد جهانی WHO ATC: G04CA02 (Tamsulosin).