دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف تریفلونوماید
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ممنوعیت مطلق در بارداری (هشدار جعبه سیاه تراتوژنیسیته شدید!)): مایکوفنولات (سل‌سپت) و لفلونوماید/تریفلوئونوم
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): طبق نظر فوق‌تخصص معالج تصمیم‌گیری شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱کپسول/قرص تریفلونوماید با جلوگیری از حمله گلبول‌های سفید خودایمن به غلاف میلین اعصاب در مغز و نخاع، دفعات عود حملات بیماری ام‌اس (MS) و پیشرفت ناتوانی عصبی را کاهش می‌دهد. [۱][۴]
مهارکننده آنزیم میتوکندریایی دی‌هیدرواوروتات دهیدروژناز (DHODH) که سنتز دِنوو پیریمیدین و تکثیر لنفوسیت‌های خودواکنش‌گر فعال‌شده را متوقف می‌سازد. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان تعدیل‌کننده بیماری در فرم‌های عودکننده-فرم‌گیرنده ام‌اس (Relapsing-Remitting Multiple Sclerosis — RRMS) جهت کاهش دفعات حملات (Relapses) [۱][۲][۵]
- کاهش تشکیل پلاک‌ها و ضایعات التهابی جدید در مغز و نخاع (در MRI) و به تعویق انداختن پیشرفت ناتوانی جسمی [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲تعیین دوز دقیق بر اساس وزن بدن (mg/kg) یا پروتکل تخصصی در نوبت‌های منظم روزانه (۱۴ میلی‌گرم) با پایش سطح خونی دارو و شمارش سلول‌های خونی (مدت درمان: درمان مستمر تحت نظر فوق‌تخصص پیوند، روماتولوژی یا مغز و اعصاب) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا (ولی در داروهای پیوند همواره به یک روش ثابت نسبت به غذا مصرف شود) (حفظ جذب یکنواخت و کاهش عوارض گوارشی.)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات کاملاً ثابت (هر ۱۲ ساعت یا هر ۲۴ ساعت طبق نسخه فوق‌تخصص) (در داروهای پیوند عضو و خودایمنی، حتی چند ساعت تاخیر در مصرف دارو می‌تواند سطح خونی دارو را مختل کند.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ممنوعیت مطلق در بارداری (هشدار جعبه سیاه تراتوژنیسیته شدید!)): مایکوفنولات (سل‌سپت) و لفلونوماید/تریفلوئونومید به شدت تراتوژن هستند؛ پیش از اقدام به بارداری باید طبق پروتکل فوق‌تخصص (یا شست‌وشو با کلستیرامین برای لفلونوماید) قطع و جایگزین شوند. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (پرهیز در دوران شیردهی): طبق نظر فوق‌تخصص معالج تصمیم‌گیری شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- عفونت‌های شدید و فعال کنترل‌نشده
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تزریق واکسن زنده در بیماران تحت درمان با سرکوب‌کننده‌های ایمنی به دلیل خطر عفونت منتشر ممنوع است [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — تریفلونوماید (Teriflunomide)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 22698 | کد جهانی WHO ATC: L01EA01 (Teriflunomide).