دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف آلپرازولام
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر آلپرازولام در دوران باردا
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف آلپرازولام در دوران شیردهی باید تحت نظ
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱آلپرازولام با تقویت سیستم آرام‌بخش طبیعی مغز، اضطراب حاد، تنش عضلانی و بی‌خوابی را در دوره‌های کوتاه‌مدت تحت نظر پزشک برطرف می‌کند. [۱][۴]
تعدیل اختصاصی گیرنده‌های عصبی و کانال‌های یونی در سیستم عصبی مرکزی متناسب با فارماکولوژی Alprazolam. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- کنترل کوتاه‌مدت اختلال اضطراب حاد و فراگیر، حملات پانیک (وحشت‌زدگی) و تنش‌های عصبی شدید [۱][۲][۵]
- مدیریت علائم محرومیت حاد الکل (در کلردیازپوکساید و اکسازپام) و اضطراب همراه با علائم جسمی [۱][۲]
- بهبود بی‌خوابی حاد ناشی از اضطراب و آرام‌بخشی پیش از پروسیجرهای پزشکی [۲][۳][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع با کمترین دوز موثر از (۰.۵ میلیگرم، ۱ میلیگرم) ۱ تا ۳ بار در روز برای کنترل اضطراب/تشنج، یا ۳۰ دقیقه پیش از خواب برای بی‌خوابی حاد (مدت درمان: حداکثر ۲ تا ۴ هفته در اضطراب/بی‌خوابی (مصرف طولانی‌مدت بدون نظر پزشک باعث وابستگی و تحمل دارویی میشود)) [۱][۲][۵]
در صورت تحریک گوارشی با غذا (در صورت تحریک گوارشی با غذا مصرف شود. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه میشود).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
شب‌ها پیش از خواب (هشدار مهم: داروهای اعصاب و ضدتشنج را هرگز به طور ناگهانی قطع نکنید؛ کاهش یا قطع دوز باید پله‌پله و زیر نظر پزشک باشد.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر آلپرازولام در دوران بارداری فقط باید با نظر مستقیم پزشک متخصص معالج انجام شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف آلپرازولام در دوران شیردهی باید تحت نظر پزشک متخصص و همراه با پایش هوشیاری، تغذیه و وزن‌گیری شیرخوار انجام شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت مفرط به آلپرازولام
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تشدید خطرناک سرکوب مرکز تنفس، خواب‌آلودگی عمیق، کما یا بروز سندرم سروتونین و تشنج (با ترامادول) [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — آلپرازولام (Alprazolam)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/alprazolam.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00040 | کد جهانی WHO ATC: N05BA12 (Alprazolam).