دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف آسپرین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم متخصص قلب و زنان): مصرف آسپرین در دوران بارداری باید صرفاً تحت نظر مستقیم متخصص قلب و زن
۲. شیردهی (با مشورت متخصص قلب در دوران شیردهی): مصرف آسپرین در دوران شیردهی باید با احتیاط و مشورت مستقیم متخصص قلب انجا
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱آسپرین با مهار فاکتورهای انعقادی یا چسبندگی پلاکت‌ها، از تشکیل لخته خطرناک در رگ‌های پا، ریه، مغز یا استنت‌های قلبی جلوگیری می‌نماید. [۱][۴]
تعدیل اختصاصی مسیرهای همودینامیک، رئولوژیک، هموستاتیک یا الکتروفیزیولوژیک قلب و عروق متناسب با فارماکولوژی Aspirin. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پیشگیری از تجمع پلاکتی و تشکیل لخته شریانی در سندرم حاد کرونری (آنژین ناپایدار و سکته قلبی)، پس از تعبیه استنت کرونری (PCI) و جراحی بای‌پس قلب (CABG) [۱][۲][۵]
- پیشگیری ثانویه از سکته مغزی ایسکمیک (Stroke) و حملات ایسکمیک گذرا (TIA) [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع درمان با دوز پایه از (۱۰۰ میلیگرم، ۳۲۵ میلیگرم) به شکل قرص در فواصل زمانی منظم شبانه‌روز (هر ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت بسته به نیمه‌عمر دارو) مطابق پروتکل درمانی «قلب، عروق و فشار خون» (مدت درمان: بر اساس دوره تعیین‌شده توسط پزشک متخصص و ارزیابی پاسخ بالینی) [۱][۲][۵]
همراه با غذا (کاهش تحریک گوارشی) (برای کاهش تحریک گوارشی یا تهوع با غذا مصرف شود. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه میشود).)
بلع کامل با آب (خرد کردن یا جویدن اکیداً ممنوع!) (خرد کردن یا جویدن قرص آهسته‌رهش/مقاوم به اسید باعث تخریب سامانه دارورسانی و آزادسازی ناگهانی کل دوز میشود.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات ثابت روزانه طبق دستور متخصص قلب (کنترل پیوسته ۲۴ ساعته همودینامیک.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم متخصص قلب و زنان): مصرف آسپرین در دوران بارداری باید صرفاً تحت نظر مستقیم متخصص قلب و زنان تنظیم شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت متخصص قلب در دوران شیردهی): مصرف آسپرین در دوران شیردهی باید با احتیاط و مشورت مستقیم متخصص قلب انجام شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به آسپرین (Aspirin) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): مصرف شیر و لبنیات تداخل منفی با جذب گوارشی این دارو ندارد. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — آسپرین (Aspirin)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/aspirin.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00106 | کد جهانی WHO ATC: C09CA01 (Aspirin).