دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف سفتیزوکسیم
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (فقط با تجویز پزشک متخصص در عفونت‌های جدی بارداری): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص عفونی و زنان الزامی است. [۱
۲. شیردهی (احتیاط در شیردهی (پایش نوزاد از نظر اسهال یا برفک دهان)): با مشورت پزشک معالج استفاده شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱فرم تزریقی سفتیزوکسیم برای ریشه‌کنی عفونت‌های میکروبی تاییدشده و شدید تحت نظارت پزشک تجویز میشود. [۱][۴]
مهار سنتز دیواره سلولی باکتری از طریق آسیلاسیون پروتئین‌های متصل‌شونده به پنی‌سیلین (PBPs) یا مهار آنزیم‌های حیاتی تکثیر باکتری (وابسته به زمان حضور غلظت دارو بالاتر از MIC). [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان عفونت‌های شدید سیستمیک، تنفسی، ادراری-کلیوی، پوستی، استخوانی یا سپسیس ناشی از میکروارگانیسم‌های حساس به سفتیزوکسیم [۱][۲][۵]
- استفاده در پروتکل‌های آنتی‌بیوتیک‌درمانی تجربی یا هدفمند بیمارستانی بر اساس جواب کشت و آنتی‌بیوگرام [۱][۳][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲دوز استاندارد بزرگسالان بر اساس کانون عفونت: مصرف منظم از دوزهای (۱ g، ۵۰۰ میلیگرم) در فواصل زمانی دقیق (هر ۸ یا ۱۲ ساعت) جهت حفظ غلظت خونی بالاتر از MIC (مدت درمان: ۵ تا ۱۴ روز کامل (تکمیل کامل دوره درمان حتی در صورت قطع تب الزامی است)) [۱][۲][۵]
رقیق‌سازی استاندارد و انفوزیون وریدی آهسته طی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه (یا تزریق عضلانی عمیق در فرم‌های مجاز) (تزریق آهسته وریدی خطر فلبیت (التهاب رگ) و واکنش‌های سیستمیک را به حداقل می‌رساند.)
رقیق‌سازی فقط با حلال استریل مجاز (آب مقطر / نرمال‌سالین ۰.۹٪ یا دکستروز ۵٪ طبق بروشور) (همواره محلول آماده شده را پیش از تزریق از نظر شفافیت بررسی کنید.)
تزریق نوبت‌ها در بخش بستری یا درمانگاه باید سر ساعت دقیق انجام شود.
رعایت دقیق فواصل زمانی هر ۶، ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت طبق دستور پزشک (تکمیل کامل دوره درمان آنتی‌بیوتیکی برای پیشگیری از بازگشت عفونت و مقاومت میکروبی ضروری است.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (فقط با تجویز پزشک متخصص در عفونت‌های جدی بارداری): ارزیابی سود و زیان توسط متخصص عفونی و زنان الزامی است. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (احتیاط در شیردهی (پایش نوزاد از نظر اسهال یا برفک دهان)): با مشورت پزشک معالج استفاده شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت شدید (آنافیلاکسی یا واکنش پوستی شدید) به سفتیزوکسیم یا آنتی‌بیوتیک‌های هم‌خانواده
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: افزایش INR و خطر خونریزی؛ پایش آزمایش PT/INR در طول دوره آنتی‌بیوتیک‌درمانی ضروری است [۱][۲]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — سفتیزوکسیم (Ceftizoxime)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00233 | کد جهانی WHO ATC: J01CA04 (Ceftizoxime).