دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف سیتریزین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ایمن با مشورت پزشک (رده B)): ستیریزین و لوراتادین آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم انتخابی در دوران بارداری هستند.
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی در دوز معمول): مقدار کمی وارد شیر میشود؛ در دوزهای بالا ممکن است باعث خواب‌آلودگی شیرخوار ش
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱ستیریزین با مهار گیرنده‌های هیستامین، علائم آلرژی فصلی، عطسه، خارش چشم و بینی، آبریزش بینی و کهیر پوستی را برای ۲۴ ساعت آرام می‌کند. [۱][۴]
متابولیت کربوکسیلیک اسید فعال هیدروکسی‌زین و آنتاگونیست انتخابی گیرنده‌های محیطی هیستامین H1. عبور آن از سد خونی-مغزی بسیار کمتر از آنتی‌هیستامین‌های نسل اول (دیفن‌هیدرامین و کلرفنیرامین) است، اما در مقایسه با فکسوفنادین و لوراتادین ممکن است در برخی افراد خواب‌آلودگی خفیف ایجاد کند. [۲][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- رینیت آلرژیک فصلی (تب یونجه) و رینیت آلرژیک دائمی (حساسیت به گردوغبار و موی حیوانات) [۱][۲][۵]
- درمان کهیر مزمن ایدیوپاتیک و کاهش خارش و قرمزی پوست [۱][۳][۵]
- کنترل خارش و قرمزی چشم ناشی از کنژنکتیویت آلرژیک [۱][۳]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
- کاهش واکنش موضعی و خارش ناشی از نیش حشرات و درماتیت آتوپیک (اگزما) — علت تجویز: مهار سریع ادم و قرمزی با واسطه هیستامین در پوست. [۲]
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲۵ تا ۱۰ میلیگرم (نصف یا ۱ عدد قرص ۱۰ میلیگرم) یک‌بار در روز، ترجیحاً عصر یا شب قبل از خواب (مدت درمان: در طول فصل آلرژی یا تا رفع کامل علائم کهیر) [۱][۲][۵]
وابسته به شکل دارویی و دوز مصرفی (Cetirizine: همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد) | Levocetirizine: همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد).)
قرص ۱۰ میلیگرم خط‌دار قابلیت نصف شدن به دو نیمه ۵ میلیگرم را دارد (در افراد حساس به خواب‌آلودگی، نصف قرص (۵ میلیگرم) اثر ضدحساسیت مطلوبی دارد.)
در صورت مصرف منظم روزانه، به محض یادآوری میل کنید؛ در هر ۲۴ ساعت بیش از ۱ قرص ۱۰ میلیگرم نخورید.
شب‌ها قبل از خواب (روزی ۱ بار) (مصرف در شب باعث میشود خواب‌آلودگی احتمالی در ساعات خواب رخ دهد و اثر ضدآلرژی صبح روز بعد کامل باشد.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ایمن با مشورت پزشک (رده B)): ستیریزین و لوراتادین آنتی‌هیستامین‌های نسل دوم انتخابی در دوران بارداری هستند. [۱][۲]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی در دوز معمول): مقدار کمی وارد شیر میشود؛ در دوزهای بالا ممکن است باعث خواب‌آلودگی شیرخوار شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت به ستیریزین، لووستیریزین یا هیدروکسی‌زین
- نارسایی پیشرفته کلیوی بدون دیالیز (CrCl کمتر از ۱۰ میلی‌لیتر/دقیقه)
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تشدید خواب‌آلودگی و کاهش تمرکز و هوشیاری [۱][۳]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — سیتریزین (Cetirizine)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/cetirizine.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 01424 | کد جهانی WHO ATC: R06AE07 (Cetirizine).