دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف کوآموکسیکلاو
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ایمن با تجویز پزشک (رده B)): در عفونت‌های دوران بارداری با تجویز پزشک قابل استفاده است. [۱، ۲]
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی): مقدار ناچیزی وارد شیر میشود؛ شیرخوار از نظر اسهال خفیف پایش شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱کوآموکسیکلاو با ترکیب آموکسی‌سیلین و کلاوولانیک اسید، باکتری‌های مقاوم تولیدکننده آنزیم بتالاکتاماز را در سینوزیت، عفونت گوش، عفونت دندان، گازگرفتگی و عفونت‌های تنفسی از بین می‌برد. [۱][۴]
آموکسی‌سیلین با مهار سنتز پپتیدوگلیکان دیواره سلولی باکتری عمل می‌کند و کلاوولانیک اسید (مهارکننده خودکشی غیرقابل برگشت بتالاکتامازهای کلاس A) مانع تخریب آموکسی‌سیلین توسط آنزیم‌های بتالاکتاماز استافیلوکوک‌ها، هموفیلوس، موراکسلا و بی‌هوازی‌ها میشود. [۲][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- سینوزیت حاد باکتریایی، اوتیت مدیا (عفونت گوش میانی) و تشدید برونشیت مزمن [۱][۲][۵]
- عفونت‌های شدید دندانی و فکی، عفونت‌های پوستی و زخم ناشی از گازگرفتگی حیوان یا انسان [۱][۲][۳]
- عفونت‌های مجاری ادراری عارضه‌دار مقاوم به آموکسی‌سیلین ساده [۱][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
- پایپینگ خوراکی عفونت پای دیابتی خفیف تا متوسط — علت تجویز: پوشش همزمان کوکسی‌های گرم‌مثبت، باسیل‌های گرم‌منفی و باکتری‌های بی‌هوازی زخم. [۲]
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲قرص ۶۲۵ میلیگرم (۵۰۰ آموکسی‌سیلین + ۱۲۵ کلاوولانیک اسید) هر ۸ ساعت یک‌بار، یا قرص ۱ گرم (۸۷۵/۱۲۵) هر ۱۲ ساعت یک‌بار در ابتدای وعده غذایی (مدت درمان: ۷ تا ۱۴ روز کامل بسته به نوع و شدت عفونت) [۱][۲][۵]
همراه با غذا (کاهش تحریک گوارشی) (در ابتدای وعده غذایی مصرف شود تا جذب کلاولانیک اسید بهتر و اسهال و تهوع گوارشی کمتر شود.)
قرص درشت ۶۲۵ کامل بلعیده یا از خط وسط نصف شود / شربت در یخچال نگهداری شود (قرص کوآموکسیکلاو به شدت به رطوبت حساس است؛ شربت بازسازی‌شده حتماً باید در یخچال باشد.)
به محض یادآوری همراه کمی غذا مصرف کنید؛ اگر نزدیک نوبت بعدی است دوز را دو برابر نکنید.
هر ۸ ساعت (قرص ۶۲۵/۳۷۵ و شربت ۱۵۶/۳۱۲) یا هر ۱۲ ساعت (شربت ۲۲۸/۴۵۷) (رعایت دقیق فاصله ۸ یا ۱۲ ساعته مانع رشد مجدد باکتری‌های بتالاکتاماز مثبت میشود.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ایمن با تجویز پزشک (رده B)): در عفونت‌های دوران بارداری با تجویز پزشک قابل استفاده است. [۱][۲]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی): مقدار ناچیزی وارد شیر میشود؛ شیرخوار از نظر اسهال خفیف پایش شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت شدید (آنافیلاکسی) به پنی‌سیلین‌ها یا سفالوسپورین‌ها
- سابقه یرقان کلستاتیک یا اختلال عملکرد کبد به دنبال مصرف قبلی کوآموکسیکلاو
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: کاهش دفع کلیوی متوترکسات و افزایش سمیت خونی و مخاطی [۱][۲][۳]
تداخلات نیازمند فاصله زمانی یا تنظیم دوز
رعایت فاصله زمانیاحتمال افزایش INR و افزایش بروز راش پوستی [۱، ۲، ۳]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — کوآموکسیکلاو (Co-amoxiclav)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00335 | کد جهانی WHO ATC: J01CR02 (Co-amoxiclav).