دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف دیفنهیدرامین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم پزشک متخصص): رعایت دقیق رده ایمنی بارداری تحت نظر پزشک معالج. [۱، ۳، ۵]
۲. شیردهی (با مشورت پزشک در شیردهی): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱دیفنهیدرامین با مکانیسم فارماکولوژیک اختصاصی خود برای درمان و مدیریت دقیق اندیکاسیون مصوب بالینی طبق دستور پزشک یا داروساز استفاده میشود. [۱][۴]
اثر اختصاصی بر گیرنده، آنزیم یا مسیر بیوشیمیایی هدف مطابق مونوگراف رسمی Diphenhydramine در منابع Drugs.com و FDA DailyMed. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان واکنش‌های آلرژیک حاد (کهیر، آنژیوادم خفیف، رینیت آلرژیک، خارش پوست و واکنش‌های حساسیتی دارویی/غذایی) [۱][۲][۵]
- تسکین سرفه‌های خشک و تحریکی ناشی از تحریک گلو و برونش در سرماخوردگی (به دلیل اثر ضدسرفه مرکزی و آنتی‌کولینرژیک) [۱][۲][۵]
- پیشگیری و درمان بیماری حرکت (Motion Sickness / ماشین‌گرفتگی)، سرگیجه دهلیزی و کمک کوتاه‌مدت به درمان بی‌خوابی گذرا [۱][۲][۵]
- کنترل واکنش‌های دیستونیک حاد و پارکینسونیسم دارویی ناشی از داروهای آنتی‌سایکوتیک و متوکلوپرامید [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲آلرژی، کهیر و سرفه تحریکی: ۲۵ تا ۵۰ میلیگرم (۱۰ تا ۲۰ میلی‌لیتر شربت ۱۲.۵mg/5mL، یا ۱ تا ۲ کپسول نرم ۲۵mg) هر ۶ تا ۸ ساعت (حداکثر ۳۰۰ میلیگرم در ۲۴ ساعت) | بی‌خوابی موقت شبانه: ۲۵ تا ۵۰ میلیگرم (۱۰ تا ۲۰ سی‌سی شربت یا ۱ تا ۲ کپسول نرم) ۳۰ دقیقه پیش از خواب (مدت درمان: کوتاه‌مدت (۳ تا ۵ روز)؛ در گلوکوم زاویه بسته، بزرگی شدید پروستات و سالمندان مبتلا به دمانس با احتیاط/پرهیز مصرف شود) [۱][۲][۵]
همراه با غذا (کاهش تحریک گوارشی) (برای کاهش تحریک گوارشی یا تهوع با غذا مصرف شود. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه میشود).)
بلع کامل کپسول با یک لیوان آب (از باز کردن یا جویدن کپسول خودداری شود) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
طبق برنامه دوزینگ پزشک معالج (رعایت نظم زمانی مصرف برای اثربخشی کامل.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم پزشک متخصص): رعایت دقیق رده ایمنی بارداری تحت نظر پزشک معالج. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک در شیردهی): طبق نظر پزشک معالج استفاده شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت مفرط شناخته‌شده به دیفنهیدرامین
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): مصرف شیر و لبنیات تداخل منفی با جذب گوارشی این دارو ندارد. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — دیفنهیدرامین (Diphenhydramine)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00453 | کد جهانی WHO ATC: R03AC02 (Diphenhydramine).