دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف اسسیتالوپرام
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر اسسیتالوپرام در دوران با
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف اسسیتالوپرام در دوران شیردهی باید تحت
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص/کپسول اسسیتالوپرام با افزایش سطح سروتونین در سیناپس‌های مغزی، تعادل شیمیایی مغز را بازگردانده و اضطراب، افسردگی، حملات پانیک و وسواس فکری-عملی را به صورت تدریجی و بدون ایجاد وابستگی درمان می‌کند. [۱][۴]
مهار انتخابی پمپ بازجذب پیش‌سیناپسی سروتونین (SERT) که غلظت سیناپسی مونوآمین‌ها را افزایش داده و طی ۲ تا ۴ هفته با تنظیم افزایشی BDNF و حساسیت‌زدایی گیرنده‌های اتورسپتور 5-HT1A اثر درمانی خود را اعمال می‌کند. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان اختلال افسردگی اساسی (Major Depressive Disorder — MDD) و پیشگیری از عود دوره‌های افسردگی [۱][۲][۵]
- درمان اختلال اضطراب فراگیر (GAD)، اختلال وسواسی-جبری (OCD — به‌ویژه در سرترالین، فلوکستین، فلووکسامین و کلومیپرامین)، اختلال پانیک (حملات وحشت‌زدگی)، فوبیای اجتماعی و استرس پس از سانحه (PTSD) [۱][۲]
- بهبود خلق، کاهش نشخوارهای فکری اضطرابی و تنظیم سیکل خواب و اشتها [۲][۳][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع با ۵ میلیگرم (نصف قرص ۱۰mg) به مدت ۱ هفته، سپس ۱۰ میلیگرم یک‌بار در روز در ساعت ثابت (حداکثر دوز مجاز در بزرگسالان: ۲۰ میلیگرم در روز؛ در سالمندان بالای ۶۵ سال و بیماران کبدی حداکثر ۱۰ میلیگرم در روز) (مدت درمان: حداقل ۶ تا ۹ ماه پس از بهبود علائم؛ قطع دارو باید تدریجی باشد) [۱][۲][۵]
همراه یا بدون غذا (تفاوتی ندارد) (مصرف دارو با غذا یا شکم خالی تفاوتی ندارد. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه میشود).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات ثابت و منظم روزانه طبق نسخه پزشک (هشدار مهم: داروهای اعصاب و ضدتشنج را هرگز به طور ناگهانی قطع نکنید؛ کاهش یا قطع دوز باید پله‌پله و زیر نظر پزشک باشد.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (صرفاً با تجویز و پایش مستقیم متخصص اعصاب و زنان): تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر اسسیتالوپرام در دوران بارداری فقط باید با نظر مستقیم پزشک متخصص معالج انجام شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت پزشک متخصص در شیردهی (پایش شیرخوار از نظر خواب‌آلودگی)): مصرف اسسیتالوپرام در دوران شیردهی باید تحت نظر پزشک متخصص و همراه با پایش هوشیاری، تغذیه و وزن‌گیری شیرخوار انجام شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت مفرط به اسسیتالوپرام
- مصرف همزمان یا با فاصله کمتر از ۱۴ روز با مهارکننده‌های MAO (ترانیل‌سیپرومین، سلژیلین، لاینزولید)
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: تشدید خطرناک سرکوب مرکز تنفس، خواب‌آلودگی عمیق، کما یا بروز سندرم سروتونین و تشنج (با ترامادول) [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — اسسیتالوپرام (Escitalopram)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 06484 | کد جهانی WHO ATC: N06AB10 (Escitalopram).