دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف جمفیبروزیل
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (ممنوعیت مطلق در بارداری (خطر آسیب جدی جنینی!)): مصرف جمفیبروزیل در دوران بارداری ممنوع است و با اطلاع از با
۲. شیردهی (ممنوع در دوران شیردهی): مصرف جمفیبروزیل در دوران شیردهی به دلیل ترشح در شیر یا احتمال عوارض برای شیرخوار ممن
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱جمفیبروزیل سطح چربی‌های مضر خون (تری‌گلیسیرید بالا) را کاهش داده و از رسوب چربی در دیواره عروق و بروز پانکراتیت یا سکته جلوگیری می‌کند. [۱][۴]
آگونیست گیرنده هسته‌ای PPAR-α که بیان آنزیم لیپوپروتئین لیپاز (LPL) و اکسیداسیون اسیدهای چرب را افزایش و سنتز ApoC-III کبدی را مهار کرده و تری‌گلیسیرید و VLDL را ۳۰ تا ۵۰٪ کاهش می‌دهد. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان اختصاصی بیماری‌ها و اختلالات هدف در دسته «قلب، عروق و فشار خون» بر اساس مکانیسم فارماکولوژیک جمفیبروزیل (Gemfibrozil) [۱][۲][۵]
- کنترل علائم بالینی، بهبود شاخص‌های آزمایشگاهی و پیشگیری از پیشرفت عوارض بیماری در چارچوب دوزهای استاندارد (۳۰۰ میلیگرم، ۴۵۰ میلیگرم) [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع درمان با دوز پایه از (۳۰۰ میلیگرم، ۴۵۰ میلیگرم) به شکل کپسول در فواصل زمانی منظم شبانه‌روز (هر ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت بسته به نیمه‌عمر دارو) مطابق پروتکل درمانی «قلب، عروق و فشار خون» (مدت درمان: بر اساس دوره تعیین‌شده توسط پزشک متخصص و ارزیابی پاسخ بالینی) [۱][۲][۵]
۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از غذا (نیم ساعت قبل از صبحانه و شام مصرف شود.)
بلع کامل کپسول با یک لیوان آب (از باز کردن یا جویدن کپسول خودداری شود) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات ثابت روزانه طبق دستور متخصص قلب (کنترل پیوسته ۲۴ ساعته همودینامیک.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (ممنوعیت مطلق در بارداری (خطر آسیب جدی جنینی!)): مصرف جمفیبروزیل در دوران بارداری ممنوع است و با اطلاع از بارداری باید متوقف شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (ممنوع در دوران شیردهی): مصرف جمفیبروزیل در دوران شیردهی به دلیل ترشح در شیر یا احتمال عوارض برای شیرخوار ممنوع است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به جمفیبروزیل (Gemfibrozil) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): مصرف شیر و لبنیات تداخل منفی با جذب گوارشی این دارو ندارد. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — جمفیبروزیل (Gemfibrozil)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00584 | کد جهانی WHO ATC: C10AB04 (Gemfibrozil).