دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف جنتامایسین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (با تجویز چشم‌پزشک و فشار دادن گوشه چشم پس از چکاندن): با بستن مجرای اشکی به مدت ۱ تا ۲ دقیقه پس از چکاندن قط
۲. شیردهی (معمولاً سازگار با شیردهی): طبق نظر چشم‌پزشک استفاده شود. [۱، ۳]
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱جنتامایسین یک فرآورده استریل موضعی است که عفونت باکتریایی/ویروسی یا التهاب و آلرژی چشم و گوش را مستقیماً در موضع درمان می‌کند. [۱][۴]
اثر موضعی مستقیم در بافت قرنیه، ملتحمه، اتاقک قدامی یا مجرای گوش متناسب با فارماکولوژی Gentamicin. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان عفونت‌های باکتریایی سطحی چشم و پلک شامل کنژنکتیویت (التهاب ملتحمه)، بلفاریت، گل‌مژه و زخم باکتریایی قرنیه (کراتیت) [۱][۲][۵]
- پیشگیری از عفونت چشمی پس از خارج کردن جسم خارجی از قرنیه یا اعمال جراحی چشم [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲۱ تا ۲ قطره در چشم/گوش مبتلا هر ۴ تا ۶ ساعت (۴ تا ۶ بار در شبانه‌روز؛ در عفونت حاد در ۴۸ ساعت اول هر ۲ تا ۴ ساعت) (مدت درمان: ۷ تا ۱۰ روز کامل در عفونت‌ها یا طبق نسخه چشم‌پزشک / متخصص گوش و حلق و بینی) [۱][۲][۵]
مصرف موضعی چشمی / گوشی (ارتباطی با وعده غذایی ندارد) (لنزهای تماسی را پیش از چکاندن قطره از چشم خارج کرده و حداقل ۱۵ دقیقه بعد مجدداً قرار دهید.)
جلوگیری از تماس نوک قطره‌چکان با مژه، پلک یا دست؛ فشار دادن گوشه داخلی چشم به مدت ۱ دقیقه پس از چکاندن (فشار دادن مجرای اشکی (گوشه داخلی چشم کنار بینی) مانع ورود قطره به حلق و خون شده و عوارض سیستمیک را حذف می‌کند.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
طبق فواصل ساعتی درج‌شده در نسخه چشم‌پزشک (فاصله ۵ دقیقه‌ای بین دو قطره مختلف) (اگر بیش از یک نوع قطره چشمی دارید، حداقل ۵ دقیقه بین آن‌ها فاصله بگذارید و پماد چشمی را همیشه آخرین دارو استفاده کنید.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (با تجویز چشم‌پزشک و فشار دادن گوشه چشم پس از چکاندن): با بستن مجرای اشکی به مدت ۱ تا ۲ دقیقه پس از چکاندن قطره، جذب خونی به حداقل می‌رسد. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (معمولاً سازگار با شیردهی): طبق نظر چشم‌پزشک استفاده شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت به جنتامایسین یا نگهدارنده بنزالکونیوم کلراید
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: همواره لیست داروهای مصرفی خود را با پزشک یا داروساز بررسی نمایید.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — جنتامایسین (Gentamicin)
- [۱]Drugs.com: https://www.drugs.com/gentamicin.html#dosage
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00587 | کد جهانی WHO ATC: J01GB03 (Gentamicin).