دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف متوکسالن
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (با مشورت پزشک در سطوح محدود پوستی): در بارداری از مصرف متوکسالن روی سطوح وسیع پوست بدون نظر پزشک خودداری شود
۲. شیردهی (ایمن در شیردهی (روی نوک سینه پیش از شیردهی مالیده نشود)): به دلیل جذب سیستمیک بسیار ناچیز، در صورت عدم تماس م
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱متوکسالن مستقیماً در لایه‌های اپیدرم و درم پوست اثر کرده و ضایعات التهابی، عفونی یا پوستی را با حداقل جذب خونی درمان می‌کند. [۱][۴]
نفوذ موضعی از لایه شاخی پوست (Stratum Corneum) و اثر هدفمند بر سلول‌های اپیدرم، ملانوسیت‌ها یا فولیکول‌های مو متناسب با فارماکولوژی Methoxsalen. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان فتوکموتراپی (PUVA تراپی همراه با اشعه UVA) در ویتیلیگو (لک و پیس / برص) جهت بازگرداندن رنگدانه پوست، پسوریازیس شدید و لنفوم جلدی سلول T [۱][۲][۵]
- تنظیم تمایز و تکثیر سلول‌های اپیدرم تحت پایش تخصصی متخصص پوست [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲شروع درمان با دوز پایه از (۱ ٪، ۱۰ میلی‌گرم) به شکل محلول در فواصل زمانی منظم شبانه‌روز (هر ۸، ۱۲ یا ۲۴ ساعت بسته به نیمه‌عمر دارو) مطابق پروتکل درمانی «داروهای تخصصی و بیمارستانی» (مدت درمان: بر اساس دوره تعیین‌شده توسط پزشک متخصص و ارزیابی پاسخ بالینی) [۱][۲][۵]
مصرف صرفاً موضعی خارجی روی پوست (خوردن یا تماس با چشم ممنوع است) (دارو روی پوست تمیز و خشک موضع استفاده میشود و ارتباطی با وعده غذایی ندارد.)
فقط یک لایه نازک روی موضع بمالید؛ قبل و بعد از مصرف دست‌ها را بشویید (استفاده از مقدار زیاد پماد یا بستن روی آن با نایلون (پانسمان بسته) جذب خونی و عوارض پوستی را افزایش می‌دهد.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
۱ تا ۲ بار در روز طبق دستور پزشک (حفظ لایه درمانی روی پوست.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (با مشورت پزشک در سطوح محدود پوستی): در بارداری از مصرف متوکسالن روی سطوح وسیع پوست بدون نظر پزشک خودداری شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (ایمن در شیردهی (روی نوک سینه پیش از شیردهی مالیده نشود)): به دلیل جذب سیستمیک بسیار ناچیز، در صورت عدم تماس مستقیم دهان نوزاد با موضع ایمن است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- حساسیت شناخته‌شده به متوکسالن
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: همواره لیست داروهای مصرفی خود را با پزشک یا داروساز بررسی نمایید.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — متوکسالن (Methoxsalen)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00829 | کد جهانی WHO ATC: D01AC01 (Methoxsalen).