دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف نیتروگلیسیرین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم متخصص قلب و زنان): مصرف نیتروگلیسیرین در دوران بارداری باید صرفاً تحت نظر مستقیم متخصص ق
۲. شیردهی (با مشورت متخصص قلب در دوران شیردهی): مصرف نیتروگلیسیرین در دوران شیردهی باید با احتیاط و مشورت مستقیم متخصص ق
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱نیتروگلیسیرین با گشاد کردن رگ‌های تغذیه‌کننده قلب (عروق کرونر) و کاهش بار برگشتی خون به قلب، درد و فشردگی قفسه سینه ناشی از تنگی رگ‌های قلب (آنژین صدری) را تسکین داده یا از بروز آن پیشگیری می‌کند. [۱][۴]
تعدیل اختصاصی مسیرهای همودینامیک، رئولوژیک، هموستاتیک یا الکتروفیزیولوژیک قلب و عروق متناسب با فارماکولوژی Nitroglycerin. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- پیشگیری و تسکین درد قفسه سینه ناشی از آنژین صدری پایدار و ناپایدار (ایسکمی عروق کرونر قلب) [۱][۲][۵]
- قطع فوری حمله حاد درد آنژینی قلب (در فرم قرص و اسپری زیرزبانی) و کنترل نارسایی حاد قلبی، ادم حاد ریه و بحران فشار خون در CCU (در فرم آمپول وریدی) [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲به محض احساس درد یا فشردگی قفسه سینه: بنشینید و ۱ عدد قرص زیرزبانی ۰.۴ میلیگرم را زیر زبان قرار دهید تا حل شود (قورت ندهید!)؛ اگر درد پس از ۵ دقیقه کامل برطرف نشد، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و قرص دوم (و در صورت نیاز ۵ دقیقه بعد قرص سوم؛ حداکثر ۳ قرص در ۱۵ دقیقه) را زیر زبان بگذارید (مدت درمان: مصرف اورژانسی هنگام درد یا ۵ تا ۱۰ دقیقه پیش از فعالیت سنگین) [۱][۲][۵]
با شکم خالی (۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا) (برای افزایش فراهمی زیستی با شکم خالی (یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا) مصرف شود. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه میشود).)
بلع کامل با آب (خرد کردن یا جویدن اکیداً ممنوع!) (خرد کردن یا جویدن قرص آهسته‌رهش/مقاوم به اسید باعث تخریب سامانه دارورسانی و آزادسازی ناگهانی کل دوز میشود.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
در ساعات ثابت روزانه طبق دستور متخصص قلب (کنترل پیوسته ۲۴ ساعته همودینامیک.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (فقط با تجویز مستقیم متخصص قلب و زنان): مصرف نیتروگلیسیرین در دوران بارداری باید صرفاً تحت نظر مستقیم متخصص قلب و زنان تنظیم شود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (با مشورت متخصص قلب در دوران شیردهی): مصرف نیتروگلیسیرین در دوران شیردهی باید با احتیاط و مشورت مستقیم متخصص قلب انجام شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- مصرف همزمان با سیلدنافیل، تادالافیل و واردنافیل (خطر سقوط مرگبار فشار خون!)
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: • ۱. شیر و لبنیات (بدون تداخل): مصرف شیر و لبنیات تداخل منفی با جذب گوارشی این دارو ندارد. • ۲. چای و قهوه (کافئین) (بدون تداخل مستقیم): مصرف متعادل چای و قهوه تداخلی ندارد، اما دارو را همواره با آب ساده میل نمایید. • ۳. الکل (ممنوع در طول دوره درمان): مصرف الکل عوارض جانبی سیستمیک یا کبدی/گوارشی دارو را تشدید کرده و در طول درمان ممنوع است.
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — نیتروگلیسیرین (Nitroglycerin)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 00913 | کد جهانی WHO ATC: C01DA02 (Nitroglycerin).