دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف رپاگلیناید
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (در بارداری انسولین درمان استاندارد است): برای کنترل دقیق قند و پیشگیری از افت قند نوزاد، در دوران بارداری به
۲. شیردهی (احتیاط در شیردهی (پایش قند نوزاد)): مصرف رپاگلیناید در دوران شیردهی باید با احتیاط و تحت نظر مستقیم متخصص غدد
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱قرص رپاگلیناید (نووونورم) یک محرک کوتاه‌اثر و سریع ترشح انسولین است که دقیقاً پیش از هر وعده غذایی اصلی مصرف میشود تا لوزالمعده را فقط برای همان وعده تحریک کرده و قند بعد از غذا را کنترل کند. [۱][۴]
اتصال سریع و کوتاه‌مدت به جایگاه اختصاصی روی کانال‌های پتاسیمی حساس به ATP (K-ATP) در غشای سلول‌های بتای پانکراس، بستن کانال پتاسیم، دپلاریزاسیون غشا، باز شدن کانال‌های کلسیمی وابسته به ولتاژ و اگزوسیتوز سریع انسولین در فاز اول ترشح بعد از غذا. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- کنترل قند خون (کاهش قند ناشتا، قند پس از غذا و HbA1c) در بزرگسالان مبتلا به دیابت شیرین نوع ۲ در کنار رژیم غذایی و ورزش [۱][۲][۵]
- پیشگیری از عوارض میکروواسکولار دیابت (آسیب شبکیه چشم، کلیه و اعصاب محیطی) و عوارض قلبی-عروقی در درمان تک‌دارویی یا ترکیبی [۱][۲]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲تنظیم دقیق دوز از (۰.۵ میلیگرم، ۱ میلیگرم) بر اساس پاسخ هورمونی/متابولیک و آزمایش‌های دوره‌ای تحت نظر متخصص غدد یا زنان (مدت درمان: طبق تقویم درمانی یا به صورت درمان نگهدارنده همراه با پایش آزمایشگاهی دوره‌ای) [۱][۲][۵]
۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از غذا (۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از هر وعده غذایی مصرف شود (اگر وعده غذایی حذف شد، دوز آن وعده نیز حذف گردد).)
بلع با یک لیوان آب (نصف کردن فقط در قرص‌های خط‌دار) (همواره دارو را با یک لیوان کامل آب ساده میل نمایید.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
پیش از صبحانه، ناهار و شام (هماهنگی اوج ترشح انسولین با جذب قند وعده‌های غذایی روزانه.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (در بارداری انسولین درمان استاندارد است): برای کنترل دقیق قند و پیشگیری از افت قند نوزاد، در دوران بارداری به انسولین تبدیل میشود. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (احتیاط در شیردهی (پایش قند نوزاد)): مصرف رپاگلیناید در دوران شیردهی باید با احتیاط و تحت نظر مستقیم متخصص غدد انجام شود. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- دیابت نوع ۱ و کتواسیدوز دیابتی (DKA)
- مصرف همزمان با جم‌فیبروزیل (Gemfibrozil) یا کلوپیدوگرل به دلیل افزایش چندبرابری سطح خونی رپاگلیناید
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: مهار شدید CYP2C8 و افزایش ۵ تا ۸ برابری غلظت پلاسمایی رپاگلیناید و افت قند خون شدید و کشنده (مصرف همزمان با جم‌فیبروزیل مطلقاً ممنوع!) [۱][۲][۵]
پیامد بالینی: تشدید شدید افت قند خون؛ بتابلاکرها علائم هشداردهنده تپش قلب و لرزش ناشی از افت قند را پنهان میکنند [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — رپاگلیناید (Repaglinide)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 04903 | کد جهانی WHO ATC: A10BX02 (Repaglinide).