دانشنامه جامع بالینی و راهنمای مصرف تئوفیلین
اطلاعات علمی یکتا و ساختاریافته بر اساس مونوگراف‌های بین‌المللی (WHO ATC, Drugs.com, Medscape, DailyMed)
۱. بارداری (مصرف در بارداری صرفاً با تجویز پزشک): استفاده از تئوفیلین برای کنترل علائم تنفسی و آسم در دوران بارداری باید
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی در دوز درمانی کوتاه‌مدت): در دوزهای درمانی استاندارد و کوتاه‌مدت با شیردهی سازگار است. [۱، ۳
معرفی، مکانیسم اثر و موارد مصرف
۱تئوفیلین عضلات منقبض‌شده دیواره نایژه‌ها (برونش‌ها) را شل کرده یا التهاب مجاری هوایی را کاهش می‌دهد تا تنفس در مبتلایان به آسم و COPD راحت شود. [۱][۴]
تنظیم تون عضلات صاف برونش، کاهش التهاب مخاط تنفسی یا مهار انقباض برونش متناسب با فارماکولوژی Theophylline. [۲][۳][۵]
مدت زمانی که طول می‌کشد تا اولین علائم اثر درمانی دارو در بدن ظاهر شود.
زمانی که غلظت دارویی در پلاسما و بافت هدف به بالاترین حد اثربخشی می‌رسد.
طول دوره فعال بودن اثر درمانی دارو در بدن قبل از متابولیسم و دفع نهایی.
موارد مصرف تایید شده (Approved Indications)
- درمان و پیشگیری از برونکواسپاسم برگشت‌پذیر در آسم مزمن، برونشیت مزمن و آمفیزم ریوی (COPD) در صورت پاسخ ناکافی به اسپری‌های استنشاقی [۱][۲][۵]
- تقویت انقباض عضله دیافراگم و تحریک مرکز تنفس در بیماران تنفسی مزمن [۱][۲][۵]
کاربردهای غیر تایید شده (پژوهشی و بالینی)
مورد غیر تایید شده رایجی برای این دارو ثبت نشده است.
مقدار و نحوه مصرف و نکات طلایی
۲قرص آهسته‌رهش (۲۰۰mg): ۱ عدد هر ۱۲ ساعت (۳۰۰ تا ۶۰۰ میلیگرم در روز منقسم در ۲ نوبت) همراه با یک لیوان پر آب؛ با پایش سطح سرمی تئوفیلین (۱۰ تا ۲۰ mcg/mL) (مدت درمان: در علائم حاد تنفسی/سرماخوردگی ۳ تا ۷ روز؛ در آلرژی و آسم طبق دوره تعیین‌شده توسط پزشک) [۱][۲][۵]
با شکم خالی (مگر در تحریک گوارشی) (با شکم خالی مصرف شود؛ مگر اینکه دارو باعث تحریک گوارشی گردد. (مصرف همراه با یک لیوان آب کامل توصیه میشود).)
بلع کامل با آب (خرد کردن یا جویدن اکیداً ممنوع!) (خرد کردن یا جویدن قرص آهسته‌رهش/مقاوم به اسید باعث تخریب سامانه دارورسانی و آزادسازی ناگهانی کل دوز میشود.)
به محض یادآوری نوبت فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به زمان نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را رها کرده و هرگز دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
طبق فواصل منظم روزانه (کنترل بهینه علائم شبانه و روزانه.)
عوارض جانبی، احتیاط و منع مصرف
عوارض شایع و جدی، بارداری و شیردهی، و موارد منع مصرف مطلق
عوارض شایع و موقت (گذرا)
عوارض مهم و نیازمند مراجعه به پزشک
۱. بارداری
۱. بارداری (مصرف در بارداری صرفاً با تجویز پزشک): استفاده از تئوفیلین برای کنترل علائم تنفسی و آسم در دوران بارداری باید تحت نظر مستقیم پزشک متخصص انجام گیرد. [۱][۳][۵]
۲. شیردهی
۲. شیردهی (سازگار با شیردهی در دوز درمانی کوتاه‌مدت): در دوزهای درمانی استاندارد و کوتاه‌مدت با شیردهی سازگار است. [۱][۳]
موارد منع مصرف مطلق (افرادی که نباید این دارو را مصرف کنند)
- سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به تئوفیلین (Theophylline) یا هر یک از اجزای فرمولاسیون
تداخلات دارویی و غذایی
۴تداخلات مهم و شدید (مصرف همزمان نیازمند احتیاط ویژه یا ممنوع)
تداخل مهمپیامد بالینی: مهار شدید متابولیسم کبدی CYP1A2 تئوفیلین و بروز مسمومیت، آریتمی و تشنج کشنده! [۱][۲][۵]
منابع و مراجع علمی شماره‌گذاری‌شده در متن — تئوفیلین (Theophylline)
- [۱]
- [۲]
- [۳]
- [۴]
- [۵]
- [۶]فارماکوپه ایران: فهرست رسمی دارویی ایران و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو (IFDA) — کد ژنریک: 01209 | کد جهانی WHO ATC: R03AC02 (Theophylline).